info pagina Jus soorten
Jus Alles over verschillende soorten jus, smaken en bereidingswijzen
Categorie: Kookinformatie Sauzen en jus
Herkomst: Internationale keuken
Kenmerkende smaken: Hartig, vol, kruidig, romig en intens
Belangrijkste ingrediënten: Braadvocht, bouillon, boter, bloem, groenten, kruiden en specerijen
Beschrijving:
Een goede jus kan een gerecht helemaal afmaken. Van een eenvoudige jus bij aardappelen en groenten tot een krachtige rodewijnjus bij een mooi stuk vlees: er bestaan veel verschillende soorten.
Jus wordt traditioneel gemaakt van het braadvocht van vlees, maar er zijn ook heerlijke vegetarische en plantaardige varianten.
Bij KokenmetMS laten we zien welke soorten jus er bestaan, hoe je ze bereidt en bij welke gerechten ze het beste passen.
1. Wat is jus?
Jus is een hartige saus die meestal wordt gemaakt met braadvocht, bouillon of een ingekookte fond.
Tijdens het braden ontstaan smaakvolle aanbaksels op de bodem van de pan. Door deze los te maken met water, bouillon of wijn krijg je een smaakvolle basis.
Afhankelijk van het gerecht kan jus dun en helder zijn of juist dik, romig en krachtig van smaak.
2. Verschillende soorten jus:
Er bestaan veel varianten, elk met een eigen smaak en toepassing.
Soort jus
Kenmerken
Lekker bij
Klassieke braadjus
Gemaakt van braadvocht en aanbaksels
Gehaktballen, aardappelen en vlees
Runderjus
Krachtig en vol van smaak
Biefstuk, rosbief en stoofvlees
Kippenjus
Licht en hartig
Kip, kalkoen en aardappelpuree
Varkensjus
Hartige jus met braadsmaak
Rollade en varkensgebraad
Lamsjus
Krachtige smaak, vaak met rozemarijn
Lamsbout en lamskoteletjes
Rodewijnjus
Diep en aromatisch
Rundvlees, wild en paddenstoelen
Portjus
Vol en lichtzoet
Wild, eend en feestelijke gerechten
Uienjus
Zacht, hartig en lichtzoet
Gehaktballen, worst en puree
Champignonjus
Aards en rijk van smaak
Schnitzel, kip en vegetarische gerechten
Peperjus
Pittig en kruidig
Biefstuk en gegrild vlees
Roomjus
Zacht en romig
Kip, varkensvlees en groenten
Wildjus
Intens, vaak gemaakt met wildfond
Hert, ree en wildzwijn
Groentejus
Licht en hartig op basis van groentebouillon
Groenten, aardappelen en vegetarische gerechten
Vegan jus
Op basis van groenten, paddenstoelen of plantaardige bouillon
Plantaardige braadstukken en puree
3. Hoe maak je een goede jus?
Een smaakvolle jus begint met een goede basis.
Gebruik de aanbaksels: Bak vlees of groenten en bewaar de smaakvolle resten in de pan.
Voeg vocht toe: Blus af met bouillon, water of eventueel wijn.
Laat inkoken: Hierdoor wordt de smaak geconcentreerder.
Breng op smaak: Voeg bijvoorbeeld tijm, rozemarijn, peper of mosterd toe.
Bind indien nodig: Gebruik een kleine hoeveelheid bloem of maïzena voor een dikkere jus.
Werk de jus af: Een klein klontje koude boter kan zorgen voor een mooie glans en volle smaak.
Kooktip: Schraap tijdens het afblussen voorzichtig de aanbaksels los. Hierin zit vaak veel van de smaak.
4. Het verschil tussen jus, fond, bouillon en gravy:
Deze begrippen worden regelmatig door elkaar gebruikt.
Jus: Een saus die traditioneel ontstaat uit braadvocht en smaakvolle aanbaksels, eventueel aangevuld met bouillon of fond.
Bouillon: Een smaakvolle vloeistof, getrokken van bijvoorbeeld groenten, vlees, vis en kruiden.
Fond: Een geconcentreerde basis voor sauzen en jus, vaak bereid met geroosterde botten, vleesresten of groenten.
Gravy: De Engelse benaming voor een jusachtige saus, die vaak met bloem of zetmeel wordt gebonden.
5. Welke jus past bij welk gerecht?
De juiste combinatie maakt een maaltijd extra smaakvol.
Rundvlees: Runderjus, rodewijnjus of peperjus.
Kip: Kippenjus, roomjus of champignonjus.
Varkensvlees: Braadjus, uienjus of mosterdjus.
Wild: Wildjus, portjus of rodewijnjus.
Vegetarische gerechten: Paddenstoelenjus, uienjus of groentejus.
Aardappelpuree: Klassieke braadjus of een rijke vegan jus.
6. Bewaren en voedselveiligheid:
Zelfgemaakte jus kun je prima vooraf bereiden.
Laat de jus snel afkoelen en zet deze binnen twee uur in de koelkast.
Bewaar zelfgemaakte jus maximaal twee dagen gekoeld bij ongeveer 4 °C.
Vries jus eventueel in kleine porties in, bij voorkeur maximaal drie maanden voor een goede kwaliteit.
Verhit jus bij het opnieuw serveren goed door en door.
Bewaar jus niet langdurig op kamertemperatuur.
7. Tips voor mensen met MS:
Een goede jus hoeft niet veel energie te kosten.
Maak grotere hoeveelheden: Vries jus in kleine porties in, bijvoorbeeld in geschikte diepvriesbakjes.
Gebruik een goede fond: Hiermee maak je snel een smaakvolle jus zonder langdurig te hoeven koken.
Werk zoveel mogelijk zittend: Het snijden van uien, paddenstoelen en kruiden kan prima aan een aangepaste werkplek.
Gebruik een steelpan met schenktuit: Hiermee kun je jus gemakkelijker en veiliger uitschenken.
Kies voor eenvoudige bereidingen: Een uienjus of champignonjus kan met weinig ingrediënten worden gemaakt.
8. Vegan advies:
Ook zonder vlees kun je een krachtige jus bereiden.
Gebruik bijvoorbeeld gebakken paddenstoelen, ui, knoflook, groentebouillon, tomatenpuree en kruiden.
Een kleine hoeveelheid sojasaus of miso kan extra umami toevoegen.
Voor een diepere smaak kun je groenten eerst roosteren voordat je ze met bouillon laat inkoken.
Zo ontstaat een heerlijke plantaardige jus die uitstekend past bij aardappelpuree, groenten en vegetarische gerechten.
9. Ontdek verschillende soorten jus bij KokenmetMS:
Bij KokenmetMS en CookwithMS laten we zien dat een goede jus het verschil kan maken tussen een gewone maaltijd en een bijzonder gerecht.
Van traditionele Hollandse braadjus tot verfijnde rodewijnjus en plantaardige varianten: iedere soort heeft zijn eigen karakter.
Met praktische kooktips en eenvoudige bereidingswijzen maken we het bereiden van smaakvolle sauzen toegankelijk voor iedereen.
Want een heerlijke maaltijd verdient een goede jus! 💚