Galette
Een galette is een rustiek gerecht uit de Franse keuken dat zowel zoet als hartig kan worden bereid. Het woord galette wordt in Frankrijk gebruikt voor verschillende soorten platte, ronde bereidingen, maar buiten Frankrijk wordt er meestal een vrij gevormde taart mee bedoeld: deeg wordt uitgerold, gevuld en vervolgens losjes over de vulling gevouwen.
Het mooie van een galette is juist dat hij niet perfect rond hoeft te zijn. De ongelijke, omgevouwen rand hoort bij de uitstraling en geeft het gerecht zijn herkenbare ambachtelijke karakter.
Herkomst:
Galettes komen oorspronkelijk uit Frankrijk. De naam wordt al eeuwen gebruikt voor verschillende platte koeken en taarten.
Een bekende hartige variant is de galette bretonne uit Bretagne. Deze wordt traditioneel gemaakt van boekweitmeel en lijkt meer op een dunne hartige pannenkoek.
Daarnaast kennen we tegenwoordig vooral de rustieke deeggalette, waarbij fruit, groenten, kaas, vlees of andere ingrediënten op deeg worden gelegd en de randen naar binnen worden gevouwen.
Wat is een galette?
Bij de bekende taartvariant bestaat een galette meestal uit:
* Een dun uitgerolde deegbodem
* Een zoete of hartige vulling
* Een vrij gevormde rand
* Een krokant gebakken buitenkant
Er is geen taartvorm nodig. De galette wordt gewoon op een bakplaat of bakpapier opgebouwd.
Verschillende soorten galette:
Zoete galette:
Een zoete galette wordt meestal gemaakt met vers fruit.
Populaire vullingen zijn:
* Appel
* Peer
* Perzik
* Nectarine
* Abrikoos
* Aardbei
* Blauwe bes
* Braam
* Framboos
* Kers
* Pruim
* Rabarber
Vaak wordt er onder het fruit een dun laagje amandelmeel, gemalen noten, koek-, cake- of broodkruim gebruikt. Dit vangt overtollig vocht van het fruit op.
Hartige galette:
Bij een hartige galette zijn de mogelijkheden vrijwel onbeperkt.
Denk bijvoorbeeld aan:
* Tomaat en mozzarella
* Courgette en geitenkaas
* Pompoen en feta
* Spinazie en ricotta
* Paddenstoelen en kaas
* Prei en oude kaas
* Ui en geitenkaas
* Aardappel en rozemarijn
* Asperge en ham
* Zalm en spinazie
Galette bretonne:
De galette bretonne is een andere bekende Franse galette.
Deze specialiteit uit Bretagne wordt gemaakt van boekweitmeel, water en zout. De dunne boekweitpannenkoek wordt vervolgens hartig gevuld.
Een klassieke combinatie is:
Galette Complète
Met:
* Ham
* Kaas
* Ei
Het ei wordt vaak in het midden gebakken terwijl de vier zijden van de galette gedeeltelijk naar binnen worden gevouwen.
Welk deeg wordt gebruikt?
Voor een rustieke taartgalette wordt meestal een bros deeg gebruikt dat lijkt op pâte brisée of taartdeeg.
Een eenvoudig deeg bevat bijvoorbeeld:
* Bloem
* Koude boter
* Water
* Een snufje zout
Voor een zoete galette kan eventueel wat suiker worden toegevoegd.
Het is belangrijk dat de boter en het deeg tijdens de bereiding zo koel mogelijk blijven. Hierdoor ontstaat tijdens het bakken een mooie brosse en krokante structuur.
Waarom moet het deeg rusten?
Na het maken wordt galettedeeg bij voorkeur minimaal 30 minuten gekoeld.
Hierdoor:
* Kan de boter opnieuw stevig worden
* Ontspannen de gluten
* Is het deeg gemakkelijker uit te rollen
* Krimpt het deeg minder tijdens het bakken
* Wordt de structuur krokanter
Hoe wordt een galette opgebouwd?
Rol het deeg uit tot een grove cirkel.
Leg de vulling in het midden en laat ongeveer 4 tot 6 centimeter van de buitenrand vrij.
Vouw vervolgens de deegrand gedeeltelijk over de vulling heen.
De vulling in het midden blijft zichtbaar.
Bestrijk de rand eventueel met losgeklopt ei en bestrooi een zoete galette bijvoorbeeld met een beetje grove suiker.
Daarna wordt de galette in een goed voorverwarmde oven goudbruin en krokant gebakken.
Voorkomen dat de bodem nat wordt:
Fruit en groenten kunnen tijdens het bakken veel vocht afgeven.
Om een natte bodem te voorkomen kun je onder de vulling bijvoorbeeld gebruiken:
* Amandelmeel
* Paneermeel
* Gemalen koek
* Fijngehakte noten
* Polenta
* Geraspte kaas bij hartige galettes
Ook kun je erg vochtige groenten eerst kort bakken of roosteren.
Fruit kan eventueel worden gemengd met een kleine hoeveelheid maïzena.
Welke temperatuur?
De meeste galettes worden relatief heet gebakken, meestal rond:
190 tot 210 °C
De exacte temperatuur hangt af van het gebruikte deeg, de vulling en de oven.
Een hete oven helpt om de boter in het deeg snel te laten reageren en een krokante bodem te krijgen.
Wanneer is een galette klaar?
Een galette is klaar wanneer:
* De rand mooi goudbruin is
* De bodem gaar en krokant is
* Het fruit of de groenten zacht zijn
* De eventuele kaas gesmolten is
* Het vocht van de vulling enigszins is ingedikt
Laat een galette na het bakken enkele minuten rusten voordat je hem aansnijdt.
Zoet serveren:
Een fruitgalette is heerlijk met:
* Poedersuiker
* Slagroom
* Crème fraîche
* Vanille-ijs
* Griekse yoghurt
* Mascarpone
* Vanillesaus
* Gehakte noten
Een warme appel- of perengalette met een bolletje vanille-ijs is een klassieke combinatie.
Hartig serveren:
Een hartige galette kan worden gegeten als:
* Lunch
* Voorgerecht
* Hoofdgerecht
* Borrelgerecht
Serveer er bijvoorbeeld een frisse groene salade bij.
Beste seizoen:
Een galette kan het hele jaar worden gemaakt.
Het mooiste is om de vulling aan te passen aan het seizoen.
Lente:
asperges, aardbei, rabarber, spinazie en jonge groenten.
Zomer:
tomaat, courgette, perzik, nectarine, abrikoos en bessen.
Herfst:
appel, peer, pruim, pompoen en paddenstoelen.
Winter:
appel, peer, ui, prei, knolgroenten en stevige kazen.
Voedingswaarde:
De voedingswaarde van een galette verschilt sterk per recept.
Een fruitgalette bevat meestal koolhydraten uit bloem en fruit en vetten uit de boter.
Hartige varianten kunnen daarnaast relatief veel eiwitten bevatten wanneer bijvoorbeeld kaas, eieren, vis of vlees worden gebruikt.
Door veel groenten of fruit te gebruiken kan een galette tegelijkertijd een mooie manier zijn om meer plantaardige ingrediënten in een maaltijd te verwerken.
Tip voor mensen met MS:
Een galette is eenvoudig aan te passen aan persoonlijke behoeften.
Gebruik bijvoorbeeld veel groenten bij een hartige galette en combineer deze met een salade. Bij een zoete variant kun je vooral het natuurlijke zoete karakter van rijp fruit gebruiken en daardoor minder toegevoegde suiker nodig hebben.
Het bereiden kan bovendien over verschillende momenten worden verdeeld. Maak het deeg bijvoorbeeld eerder op de dag of de avond ervoor en bewaar het in de koelkast. Zo hoeft niet alles tegelijk te worden gedaan.
Vegan tip:
Een galette kan gemakkelijk volledig plantaardig worden gemaakt.
Vervang boter bijvoorbeeld door een geschikte plantaardige boter en gebruik voor het bestrijken van de rand plantaardige melk in plaats van ei.
Bij hartige galettes kun je kaas vervangen door bijvoorbeeld:
* Plantaardige kaas
* Hummus
* Notencrème
* Tahin
* Geroosterde groenten
Tip van de chef:
Zorg dat het deeg goed koud blijft voordat de galette de oven ingaat.
Is het deeg tijdens het vormen zacht geworden? Zet de complete galette dan nog ongeveer 15 tot 20 minuten in de koelkast.
Het temperatuurverschil tussen het koude deeg en de hete oven zorgt voor een extra mooie, krokante en brosse korst.
Bak de galette indien mogelijk op een al voorverwarmde bakplaat of pizzasteen voor een extra krokante bodem.
Bewaartip:
Een versgebakken galette is het lekkerst op de dag van bereiding.
Overgebleven galette kun je afhankelijk van de vulling ongeveer 2 tot 3 dagen afgedekt in de koelkast bewaren.
Warm hem opnieuw op in de oven in plaats van in de magnetron. Hierdoor wordt het deeg weer krokanter.
Ongebakken galettedeeg kan meestal ongeveer 2 dagen in de koelkast worden bewaard en kan ook worden ingevroren.
Wist je dat?
De term galette niet naar één specifiek gerecht verwijst?
In Frankrijk kan het woord worden gebruikt voor verschillende ronde of platte bereidingen. Zo is de bekende Galette des Rois een Franse Driekoningentaart met bladerdeeg en amandelcrème, terwijl de galette bretonne juist een hartige boekweitpannenkoek is.
De rustieke fruit- en groentegalettes die we tegenwoordig veel zien, zijn dus slechts één onderdeel van een veel grotere Franse galettetraditie.
Waarom is een galette zo leuk om zelf te maken?
Een galette bewijst dat een prachtig gerecht niet ingewikkeld of perfect gevormd hoeft te zijn.
Het is juist de rustieke uitstraling die hem aantrekkelijk maakt.
Met één basisdeeg kun je tientallen verschillende combinaties maken en eenvoudig werken met de groenten en het fruit die op dat moment in het seizoen zijn.
Daarom past de galette perfect bij een keuken waarin smaak, eenvoud, seizoensproducten en creativiteit centraal staan.