Voedselveiligheid
Restjes & opnieuw opwarmen
Een initiatief van Koken met MS
Zoekt eerst in titels; korte zoektermen (tot 3 letters) alleen daar. Langere termen doorzoeken ook de uitlegtekst (bijv. zouten, snijden, bewaren).
Kun je restjes meerdere keren opwarmen

Kun je restjes meerdere keren opwarmen? Zo voorkom je voedselinfecties
Een grote pan soep, een heerlijke ovenschotel of een flinke hoeveelheid pasta. Het is handig om extra te koken, zodat je de volgende dag niet opnieuw uitgebreid in de keuken hoeft te staan.
Maar wat gebeurt er wanneer je een maaltijd opwarmt, niet alles opeet en de rest opnieuw in de koelkast zet?
Kun je dat gerecht de volgende dag nogmaals opwarmen?
Het Voedingscentrum adviseert om restjes slechts één keer opnieuw te verhitten.
Waarom is dat belangrijk en hoe kun je toch meerdere dagen genieten van een zelfgemaakte maaltijd?
Waarom is meerdere keren opwarmen niet verstandig?
Het probleem is niet uitsluitend het opwarmen zelf, maar vooral het herhaaldelijk verwarmen, afkoelen en bewaren.
Wanneer voedsel meerdere keren van temperatuur verandert, krijgen bacteriën meer mogelijkheden om zich te vermenigvuldigen.
Vooral wanneer het eten tijdens het afkoelen of serveren langere tijd lauw blijft, neemt het risico toe.
Sommige bacteriën kunnen bovendien gifstoffen vormen die niet door normaal opnieuw opwarmen worden vernietigd.
Daarom is het verstandig om een maaltijdrestje maar één keer opnieuw op te warmen.
Wat betekent één keer opnieuw opwarmen?
Stel dat je op maandag een grote pan pastasaus maakt.
Je eet een portie en bewaart de overige saus in afzonderlijke bakjes in de koelkast.
Op dinsdag warm je één bakje op.
Dat is de eerste keer dat je deze portie opnieuw verwarmt.
Blijft er van dat opgewarmde bakje nog saus over? Dan kun je die beter weggooien.
De andere bakjes die nog niet opnieuw zijn opgewarmd, kun je wel afzonderlijk gebruiken binnen de veilige bewaartermijn.
Het gaat dus om het aantal keren dat een bepaalde portie opnieuw wordt verwarmd, niet om de hele oorspronkelijke pan.
Waarom zijn kleine porties zo handig?
Door maaltijden direct na bereiding in kleinere porties te verdelen, voorkom je dat je steeds een grote hoeveelheid moet verwarmen.
Dat heeft verschillende voordelen:
Je verwarmt alleen wat je nodig hebt. De overige porties blijven gekoeld. Kleine porties koelen sneller af. Je hebt minder afwas. Je verspilt minder voedsel. Je bespaart tijd en energie.
Vooral bij soep, curry, stoofgerechten en pastasaus werkt dit uitstekend.
Hoe bewaar je de porties veilig?
Laat een bereide maaltijd snel afkoelen.
Verdeel grote hoeveelheden over ondiepe, goed afsluitbare bakjes.
Je kunt het afkoelen versnellen door de pan of het bakje in koud water te zetten en regelmatig te roeren.
Zet de maaltijd binnen twee uur na bereiding in de koelkast of vriezer.
Bewaar restjes in de koelkast bij ongeveer 4 °C.
Gebruik gekoelde maaltijdrestjes binnen twee dagen.
Wil je ze langer bewaren? Vries ze dan tijdig in.
Voor veel zelfbereide maaltijdrestjes geldt een bewaaradvies van ongeveer drie maanden in de vriezer bij -18 °C.
Kan een eenmaal opgewarmd restje terug in de koelkast?
Het Voedingscentrum adviseert om voedsel dat na één keer opnieuw opwarmen overblijft, weg te gooien.
Je kunt dus beter niet steeds dezelfde pan soep opwarmen, laten afkoelen en opnieuw in de koelkast zetten.
Schep vooraf een portie uit de gekoelde pan en verwarm alleen die hoeveelheid.
Zo blijft de rest van de maaltijd onaangeroerd en koud.
Kun je een opnieuw opgewarmd restje invriezen?
Dat wordt afgeraden.
Een maaltijdrestje dat al eerder is ingevroren, ontdooid en opgewarmd, kun je beter niet opnieuw invriezen om later nogmaals te verwarmen.
Het herhaaldelijk wisselen van temperatuur vergroot de kans dat bacteriën zich vermenigvuldigen.
Vries daarom liever afzonderlijke porties in voordat je ze opnieuw opwarmt.
Let op: rauwe ingrediënten die eerder ingevroren waren, kun je na een volledige, veilige bereiding soms wel als onderdeel van een nieuw gerecht invriezen. Dat is iets anders dan een reeds opgewarmd maaltijdrestje opnieuw invriezen.
Hoe zit het met soep?
Soep is een gerecht dat mensen vaak meerdere dagen achter elkaar eten.
Een grote pan soep telkens opnieuw opwarmen is niet verstandig.
Verdeel de soep daarom na bereiding in porties.
Bewaar deze gekoeld of ingevroren.
Warm vervolgens alleen de portie op die je wilt eten.
Breng de soep goed aan de kook en roer regelmatig.
Zo kun je meerdere dagen van dezelfde zelfgemaakte soep genieten zonder dezelfde portie steeds opnieuw te verwarmen.
Kun je een restje koud eten?
Sommige bereide gerechten kun je ook koud eten.
Dat kan wanneer het gerecht oorspronkelijk goed is bereid, snel is afgekoeld en voortdurend veilig gekoeld is bewaard.
Denk bijvoorbeeld aan bepaalde pastasalades of bereide groenten.
Gebruik ook deze restjes binnen de aanbevolen bewaartermijn.
Bij producten waarvoor specifieke bereidings- of bewaarinstructies gelden, volg je die aanwijzingen.
Hoe zit het met afgehaald eten?
Bij afhaalmaaltijden en restaurantrestjes is extra voorzichtigheid verstandig.
Je weet namelijk niet altijd hoe lang een gerecht al warm is gehouden of of het eerder opnieuw is verhit.
Het Voedingscentrum adviseert om meegenomen restauranteten en resten van afhaalmaaltijden binnen één dag op te eten.
Bewaar het eten zo snel mogelijk en uiterlijk binnen twee uur goed afgedekt in de koelkast bij ongeveer 4 °C.
Het Voedingscentrum raadt aan deze meegenomen restjes niet in te vriezen.
Verhit het gerecht voor consumptie volledig tot het overal stomend heet is.
Is het gerecht al eerder opnieuw opgewarmd, dan kun je het beter niet nogmaals verwarmen.
Wat als je niet meer weet hoe vaak iets is opgewarmd?
Wanneer je niet meer weet hoe vaak een gerecht is verwarmd, hoe lang het buiten de koelkast heeft gestaan of wanneer het is bereid, kun je het beter weggooien.
Je kunt niet altijd aan geur, kleur of smaak herkennen of voedsel ziekteverwekkende bacteriën bevat.
Bij twijfel over de veiligheid is weggooien verstandiger dan een voedselinfectie riskeren.
Hoe voorkom je voedselverspilling?
De beste manier om verspilling te voorkomen, is vooraf rekening houden met de hoeveelheid die je wilt eten.
Verdeel een maaltijd direct na bereiding in porties.
Schrijf op de bakjes wat erin zit en wanneer het gerecht is gemaakt.
Zet de porties die je snel wilt eten in de koelkast.
Vries de overige porties tijdig in.
Haal telkens maar één portie uit de koelkast of vriezer.
Zo hoef je nooit een complete maaltijd opnieuw te verwarmen wanneer je maar een klein beetje nodig hebt.
Praktische tip voor mensen met MS
Voor mensen met MS kan koken veel energie kosten.
Daarom is het bereiden van meerdere porties tegelijk een handige manier om energie te besparen.
Maak bijvoorbeeld een grote hoeveelheid soep, curry, stoofschotel of pastasaus.
Verdeel het gerecht direct na bereiding over kleine, lichtgewicht bakjes.
Kies bakjes die gemakkelijk te openen zijn en niet te zwaar worden wanneer ze gevuld zijn.
Schrijf de naam van het gerecht en de bereidingsdatum op ieder bakje.
Bewaar een paar porties in de koelkast en vries de rest in.
Op dagen waarop je minder energie hebt, hoef je alleen een portie te verwarmen.
Gebruik eventueel een magnetron met een eenvoudig bedieningspaneel en een duidelijke timer.
Zo combineer je veilig eten met minder handelingen, minder afwas en minder belasting tijdens het koken.
Kort onthouden
Verwarm een maaltijdrestje bij voorkeur maar één keer opnieuw. Gooi voedsel weg dat na het opnieuw opwarmen overblijft. Verwarm niet steeds dezelfde grote pan. Verdeel maaltijden direct in kleinere porties. Laat bereide gerechten snel afkoelen. Zet restjes binnen twee uur in de koelkast of vriezer. Bewaar gekoelde maaltijdrestjes maximaal twee dagen bij ongeveer 4 °C. Vries porties tijdig in wanneer je ze langer wilt bewaren. Vries een eerder opgewarmd restje niet opnieuw in. Verwarm restjes volledig totdat ze overal stomend heet zijn. Eet meegenomen restaurant- en afhaalrestjes binnen één dag. Gooi voedsel weg wanneer je niet zeker weet of het veilig is bewaard. Gebruik kleine porties om energie en voedsel te besparen.
De belangrijkste boodschap
Een grote hoeveelheid koken is handig, maar verwarm niet steeds dezelfde maaltijd opnieuw.
Verdeel gerechten direct na bereiding in kleine porties en warm alleen op wat je daadwerkelijk gaat eten.
Zo bespaar je tijd, energie en voedsel, terwijl je het risico op een voedselinfectie beperkt.
Bronnen: Voedingscentrum en Food Standards Agency.
