Voedselveiligheid

Rijst, pasta & granen

Een initiatief van Koken met MS

Zoekt eerst in titels; korte zoektermen (tot 3 letters) alleen daar. Langere termen doorzoeken ook de uitlegtekst (bijv. zouten, snijden, bewaren).

Rauw deeg en beslag proeven

Raw Dough Safety Baking Collage

Rauw deeg en beslag proeven: waarom ook meel een risico kan zijn

Even een beetje koekjesdeeg proeven of de lepel met cakebeslag aflikken. Wie heeft het niet gedaan?

Toch is dat minder onschuldig dan veel mensen denken. Niet alleen rauwe eieren, maar ook gewone bloem en meel kunnen ziekteverwekkende bacteriën bevatten.

Daarom is het advies eenvoudig: proef geen rauw deeg of ongebakken beslag.

Waarom kan bloem bacteriën bevatten?

Bloem en meel worden gemaakt van graankorrels die op het land groeien. Tijdens de teelt, oogst of verwerking kunnen bacteriën op het graan terechtkomen.

Het malen van graan tot bloem doodt deze bacteriën niet automatisch.

In rauw meel kunnen onder andere ziekteverwekkende E. coli-bacteriën voorkomen. Ook Salmonella kan een risico vormen.

Dat betekent niet dat iedere verpakking bloem besmet is, maar je kunt niet zien of er bacteriën aanwezig zijn.

Ook deeg zonder ei kan onveilig zijn

Veel mensen denken dat rauw koekjesdeeg alleen gevaarlijk is vanwege het rauwe ei.

Maar ook deeg zonder ei kan een voedselinfectie veroorzaken wanneer er onbehandelde rauwe bloem in zit.

Dat geldt bijvoorbeeld voor:

Koekjesdeeg. Brooddeeg. Pizzadeeg. Cakebeslag. Pannenkoekenbeslag. Zelfgemaakt deeg zonder ei.

Het weglaten van eieren maakt rauw deeg dus niet automatisch veilig.

Bakken en koken maken het verschil

Tijdens voldoende verhitten worden schadelijke bacteriën gedood.

Daarom kun je een goed gebakken koekje of een volledig gare cake normaal gesproken veilig eten, terwijl het rauwe beslag een risico kan vormen.

Volg de bereidingstijd en temperatuur uit het recept en zorg dat het product voldoende gaar is.

Mag je de lepel aflikken?

Liever niet.

Een lepel waarmee je rauw cakebeslag of koekjesdeeg hebt gemengd, kan nog rauwe bloem en eventueel rauw ei bevatten.

Ook een klein beetje rauw beslag kan een risico opleveren.

Laat vooral jonge kinderen daarom geen lepels met rauw beslag aflikken.

Hoe zit het met eetbaar koekjesdeeg?

Er bestaan speciale producten die bedoeld zijn om zonder bakken te eten, vaak verkocht als edible cookie dough.

Daarbij kunnen ingrediënten, waaronder bloem, speciaal zijn behandeld om microbiologische risico's te verminderen.

Controleer altijd of de fabrikant duidelijk aangeeft dat het product geschikt is om rauw te eten.

Gewoon zelfgemaakt koekjesdeeg is niet automatisch hetzelfde als speciaal bereid eetbaar koekjesdeeg.

Kun je zelf bloem veilig verhitten?

Op internet kom je adviezen tegen om bloem kort in de oven of magnetron te verhitten voordat je er eetbaar koekjesdeeg van maakt.

De Amerikaanse voedselautoriteit FDA raadt dit als veiligheidsmethode voor thuis af.

Bij zelf verhitten kun je niet garanderen dat alle bloem voldoende en gelijkmatig wordt behandeld om schadelijke bacteriën te doden.

Gebruik voor gerechten die zonder verdere verhitting gegeten worden liever ingrediënten die door de fabrikant uitdrukkelijk geschikt zijn gemaakt voor rauwe consumptie.

Voorkom verspreiding van rauwe bloem

Bloem is een fijn poeder dat gemakkelijk op het aanrecht, keukengerei of andere ingrediënten terechtkomt.

Maak daarom na het bakken de gebruikte materialen en werkoppervlakken schoon.

Was je handen met water en zeep nadat je rauw deeg hebt verwerkt.

Houd rauw deeg gescheiden van gerechten die direct gegeten worden.

Geldt dit ook voor volkorenmeel en glutenvrij meel?

Ja, ook andere soorten meel zijn niet automatisch vrij van ziekteverwekkers.

Volkorenmeel en glutenvrije meelsoorten die niet speciaal zijn behandeld voor rauwe consumptie, kun je daarom beter eerst voldoende verhitten.

Glutenvrij betekent immers niet hetzelfde als microbiologisch veilig om rauw te eten.

Wie moeten extra voorzichtig zijn?

Vooral jonge kinderen, zwangeren, ouderen en mensen met een verminderde weerstand kunnen ernstiger ziek worden door een voedselinfectie.

Voor hen is het extra belangrijk om rauw deeg en beslag te vermijden.

Praktische tip voor mensen met MS

Bakken kan veel handelingen vragen: ingrediënten afwegen, mengen, kneden, bakvormen vullen en daarna schoonmaken.

Zet daarom vooraf alle ingrediënten en materialen klaar.

Gebruik bij voorkeur één grote mengkom en een deegschraper om het beslag gemakkelijk over te brengen.

Wil je tijdens het bakken de smaak controleren? Proef dan niet van het rauwe beslag. Controleer de verhoudingen vooraf en proef het eindproduct wanneer het volledig gebakken is.

Zo voorkom je onnodige handelingen en werk je tegelijkertijd voedselveiliger.

Kort onthouden

Bloem en meel zijn meestal rauwe producten. In rauw meel kunnen schadelijke bacteriën voorkomen. Ook deeg zonder ei kan een risico vormen. Proef geen rauw koekjesdeeg, brooddeeg of cakebeslag. Laat kinderen geen lepels met rauw beslag aflikken. Bak en kook deegproducten voldoende gaar. Gebruik alleen speciaal geschikt gemaakte producten wanneer je deeg rauw wilt eten. Vertrouw niet op zelf verhitten van bloem als gegarandeerd veilige methode. Was handen en maak materialen schoon na het verwerken van rauw deeg.

De belangrijkste boodschap:

Niet alleen rauw ei, maar ook rauwe bloem kan een voedselinfectie veroorzaken. Goed bakken of koken maakt het verschil.

Bronnen: Voedingscentrum en Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA).