Voedselveiligheid
Zuivel & plantaardige alternatieven
Een initiatief van Koken met MS
Zoekt eerst in titels; korte zoektermen (tot 3 letters) alleen daar. Langere termen doorzoeken ook de uitlegtekst (bijv. zouten, snijden, bewaren).
Kaas en plantaardige kaasalternatieven veilig bewaren

Kaas en plantaardige kaasalternatieven veilig bewaren: hoe lang blijven ze goed?
Een lekker stuk oude kaas, verse mozzarella, romige brie of een plantaardig alternatief voor kaas. Er is tegenwoordig ontzettend veel keuze.
Maar niet iedere kaas kun je op dezelfde manier bewaren.
Een harde Goudse kaas blijft na openen bijvoorbeeld meestal langer goed dan verse roomkaas. Ook plantaardige kaasalternatieven hebben hun eigen bewaarinstructies.
Hoe bewaar je deze producten veilig? Welke soorten zijn extra bederfelijk? En hoe voorkom je dat je onnodig kaas moet weggooien?
Met een paar eenvoudige gewoontes houd je kaas langer lekker en beperk je het risico op voedselinfecties.
1. Waarom is de juiste manier van bewaren belangrijk?
Kaas wordt gemaakt van melk en kan verschillen in vochtgehalte, zoutgehalte, zuurgraad en rijping.
Deze eigenschappen hebben invloed op de houdbaarheid.
Harde kazen bevatten doorgaans minder vocht dan verse en zachte kazen.
Daardoor zijn veel harde kazen na openen langer houdbaar.
Bij zachte kazen en verse kaasproducten is goede koeling extra belangrijk.
Ook plantaardige kaasalternatieven kunnen na openen bederven.
Daarom is het verstandig om ieder product volgens de aanwijzingen op de verpakking te bewaren.
2. Wat is de beste temperatuur om kaas te bewaren?
Het Voedingscentrum adviseert om zuivelproducten in de koelkast te bewaren bij ongeveer 4 °C.
Dat geldt ook voor de meeste kazen.
Een lage temperatuur vertraagt de groei van veel bacteriën.
Bewaar kaas daarom niet langdurig op het aanrecht.
Haal alleen de hoeveelheid uit de koelkast die je nodig hebt en zet de rest weer terug.
Controleer bij plantaardige kaasalternatieven altijd de verpakking. Sommige producten zijn ongeopend buiten de koelkast houdbaar, maar moeten na openen wel gekoeld worden.
3. Hoe bewaar je harde kaas?
Harde en halfharde kazen zijn bijvoorbeeld:
Goudse kaas. Edammer kaas. Jong belegen kaas. Belegen kaas. Oude kaas. Cheddar. Parmezaanse kaas.
Bewaar deze kazen goed verpakt in de koelkast.
Gebruik bij voorkeur kaaspapier of een geschikte voedselveilige verpakking.
Zo voorkom je dat de kaas uitdroogt of ongewenste geuren opneemt.
Volgens het Voedingscentrum is jonge of jong belegen kaas na openen ongeveer één week houdbaar.
Belegen en oude kaas blijven doorgaans ongeveer twee weken goed.
Voor sommige zeer harde kazen, zoals Parmezaanse kaas, gelden langere bewaartermijnen.
Raadpleeg daarom altijd de Bewaarwijzer voor het specifieke product.
4. Waarom is gesneden of geraspte kaas korter houdbaar?
Wanneer kaas wordt gesneden of geraspt, ontstaat er meer oppervlak dat met lucht en keukengerei in aanraking komt.
Daardoor kan de kwaliteit sneller achteruitgaan.
Ook kunnen micro-organismen gemakkelijker op het product terechtkomen.
Plakken kaas en geraspte kaas zijn na openen doorgaans maar enkele dagen houdbaar.
Bewaar ze goed afgesloten bij ongeveer 4 °C.
Volg de bewaartermijn op de verpakking.
Gebruik een schone vork of lepel wanneer je geraspte kaas uit een verpakking haalt.
5. Hoe bewaar je zachte kaas?
Zachte kazen zijn bijvoorbeeld:
Brie. Camembert. Roomkaas. Verse geitenkaas. Zachte zuivelspreads.
Deze kazen bevatten vaak meer vocht dan harde kazen.
Daardoor zijn veel zachte kazen gevoeliger voor bederf.
Bewaar ze goed afgesloten in de koelkast.
Volgens de Bewaarwijzer is geopende zachte roomkaas ongeveer vier dagen houdbaar bij correcte gekoelde bewaring.
Voor andere zachte kazen kunnen afwijkende termijnen gelden.
Controleer daarom altijd de verpakking.
Let op: sommige zachte kazen worden gemaakt van rauwe melk. Voor kwetsbare groepen kunnen daarbij extra risico's gelden.
Dat onderwerp behandelen we in het volgende artikel.
6. Hoe bewaar je mozzarella, feta en hüttenkäse?
Deze producten hebben verschillende eigenschappen.
Mozzarella
Verse mozzarella wordt vaak in vocht verkocht.
Bewaar de kaas volgens de aanwijzingen op de verpakking.
Laat de mozzarella niet onnodig lang buiten de koelkast staan.
Feta
Feta wordt regelmatig in pekelvocht verkocht.
Wanneer de verpakking aangeeft dat de kaas in het oorspronkelijke vocht moet blijven, volg je dat advies.
Vul de verpakking niet zomaar aan met kraanwater.
Hüttenkäse
Hüttenkäse is een vers kaasproduct met relatief veel vocht.
Bewaar het goed afgesloten in de koelkast.
Gebruik een schone lepel en houd de aangegeven bewaartermijn na openen aan.
7. Hoe bewaar je plantaardige kaasalternatieven?
Plantaardige kaasalternatieven worden bijvoorbeeld gemaakt met:
Kokosolie. Soja. Cashewnoten. Amandelen. Haver. Zetmeel. Andere plantaardige ingrediënten.
De samenstelling verschilt sterk per product.
Sommige plantaardige alternatieven lijken op harde kaas.
Andere zijn juist zacht, smeerbaar of bedoeld als vervanging voor mozzarella.
De houdbaarheid hangt onder andere af van de ingrediënten, de productiewijze en de verpakking.
Je kunt daarom niet zomaar dezelfde bewaartermijn gebruiken als bij gewone kaas.
Controleer altijd:
Of het product gekoeld moet worden. Hoelang het na openen houdbaar is. Of het geschikt is om in te vriezen. Welke houdbaarheidsdatum van toepassing is.
Ook een volledig plantaardig product kan bederven.
8. Zijn plantaardige kaasalternatieven veiliger dan gewone kaas?
Niet automatisch.
Het ontbreken van melk betekent niet dat een product geen bacteriën, gisten of schimmels kan bevatten.
Ook plantaardige producten kunnen tijdens het bewaren of gebruiken besmet raken.
De voedselveiligheid hangt onder andere af van de ingrediënten, de verwerking, de verpakking en de bewaartemperatuur.
Behandel gekoelde plantaardige kaasalternatieven daarom met dezelfde zorg als andere bederfelijke voedingsmiddelen.
9. Hoe herken je kaas die niet meer goed is?
Let op veranderingen zoals:
Een duidelijk afwijkende geur. Ongewenste schimmelvorming. Een slijmerige structuur. Sterke verkleuring. Een beschadigde of lekkende verpakking. Een ongebruikelijke verandering in de samenstelling.
Niet iedere verandering betekent automatisch dat een product onveilig is.
Sommige kazen hebben bijvoorbeeld van nature een sterke geur of een eetbare schimmelkorst.
Maar ziekteverwekkende bacteriën zijn niet altijd zichtbaar of ruikbaar.
Gebruik daarom ook de bewaartermijn en de informatie op de verpakking.
10. Wat doe je wanneer er schimmel op kaas ontstaat?
Dit hangt af van het soort kaas.
Bij bepaalde harde kazen kan ongewenste schimmel onder voorwaarden ruim worden weggesneden.
Bij zachte kazen en smeerbare producten is dat doorgaans niet veilig.
Omdat we dit onderwerp al uitgebreid hebben behandeld in de categorie Schimmel & bederf, herhalen we hier niet alle uitzonderingen.
Raadpleeg daarvoor het artikel over schimmel op voedsel.
11. Kun je kaas invriezen?
Sommige kazen kun je invriezen.
Vooral bepaalde harde kazen en geraspte kaas zijn daarvoor geschikt.
De structuur kan na het ontdooien veranderen.
Kaas kan bijvoorbeeld brokkeliger worden.
Daarom is ingevroren kaas vaak beter geschikt voor warme gerechten, zoals:
Pastasaus. Ovenschotels. Pizza. Gegratineerde groenten. Hartige taarten.
Zachte kazen en roomkaas zijn vaak minder geschikt om in te vriezen, omdat ze na het ontdooien waterig of korrelig kunnen worden.
Bij plantaardige kaasalternatieven verschilt de geschiktheid per product.
Volg de verpakking of de Bewaarwijzer.
12. Waarom moet je een schoon kaasmes gebruiken?
Een schoon mes helpt om besmetting met andere voedingsmiddelen te voorkomen.
Gebruik daarom niet hetzelfde ongewassen mes voor rauw vlees en kaas.
Gebruik bij voorkeur ook een apart schoon mes voor zachte kaas.
Laat geen broodkruimels of andere voedselresten achter in verpakkingen met smeerkaas.
Sluit de verpakking direct na gebruik.
Zo blijft de inhoud beter beschermd.
13. Hoe voorkom je dat kaas uitdroogt?
Kaas kan uitdrogen wanneer deze onvoldoende wordt verpakt.
Vooral bij harde kaas kunnen droge randen ontstaan.
Gebruik daarom een geschikte, goed sluitende verpakking.
Bewaar harde kaas bij voorkeur in kaaspapier of een daarvoor geschikte herbruikbare verpakking.
Laat kaas niet langdurig onafgedekt in de koelkast liggen.
Een goede verpakking helpt bovendien om te voorkomen dat de kaas geuren van andere producten opneemt.
14. Hoe voorkom je voedselverspilling?
Koop niet meer kaas dan je binnen de aanbevolen bewaartermijn kunt gebruiken.
Een groot stuk kaas is niet altijd voordeliger wanneer uiteindelijk een deel wordt weggegooid.
Bewaar geopende producten overzichtelijk in de koelkast.
Schrijf eventueel de openingsdatum op de verpakking.
Gebruik restjes harde kaas bijvoorbeeld in:
Een omelet. Een pastagerecht. Een groenteschotel. Een hartige muffin. Een zelfgemaakte kaassaus.
Gebruik uitsluitend kaas die nog veilig is om te eten.
15. Praktische tip voor mensen met MS
Kaas is een handig ingrediënt waarmee je snel smaak aan een gerecht kunt toevoegen.
Maar het snijden of raspen van harde kaas kan veel kracht kosten.
Kies daarom wanneer nodig voor voorgesneden of geraspte kaas.
Houd er wel rekening mee dat deze producten na openen vaak korter houdbaar zijn.
Gebruik kleine verpakkingen die je gemakkelijk kunt openen.
Een kaasschaaf met een ergonomische handgreep kan prettig zijn wanneer je minder kracht in je handen hebt.
Verdeel grotere stukken kaas eventueel vooraf in kleinere porties.
Bewaar de porties goed afgesloten en zet ze op een gemakkelijk bereikbare plek in de koelkast.
Voor warme gerechten kun je geschikte geraspte kaas ook vooraf portioneren en invriezen.
Zo bespaar je tijd, kracht en energie tijdens het koken.
Kort onthouden
Bewaar de meeste kazen bij ongeveer 4 °C. Harde kaas is doorgaans langer houdbaar dan zachte kaas. Jonge en jong belegen kaas blijft na openen ongeveer één week goed. Belegen en oude kaas blijven doorgaans ongeveer twee weken goed. Gesneden en geraspte kaas zijn na openen meestal slechts enkele dagen houdbaar. Geopende zachte roomkaas is volgens de Bewaarwijzer ongeveer vier dagen houdbaar. Volg bij mozzarella, feta en hüttenkäse de specifieke bewaarinstructies. Plantaardige kaasalternatieven hebben geen universele bewaartermijn. Gebruik altijd schoon keukengerei. Verpak kaas goed om uitdrogen te beperken. Niet iedere kaas is geschikt om in te vriezen. Gebruik geen producten waarvan je twijfelt of ze veilig zijn bewaard. Koop hoeveelheden die passen bij je huishouden. Voorgesneden of geraspte kaas kan helpen om energie te besparen.
De belangrijkste boodschap
Niet iedere kaas blijft even lang goed.
Harde kazen zijn meestal langer houdbaar dan zachte en verse kazen.
Ook plantaardige kaasalternatieven vragen om de juiste bewaartemperatuur en een goede verpakking.
Door producten gekoeld te bewaren, schoon keukengerei te gebruiken en de bewaartermijn na openen te volgen, kun je veilig genieten en onnodige voedselverspilling voorkomen.
Bron: Voedingscentrum Kaas, 5x veilig met zuivel en Bewaarwijzer.
