Voedselveiligheid

Hygiëne & kruisbesmetting

Een initiatief van Koken met MS

Zoekt eerst in titels; korte zoektermen (tot 3 letters) alleen daar. Langere termen doorzoeken ook de uitlegtekst (bijv. zouten, snijden, bewaren).

Handen wassen tijdens het koken

Na openen  veilig bewaren

Handen wassen tijdens het koken: wanneer is het echt noodzakelijk?

Tijdens het koken raak je voortdurend verschillende ingrediënten, verpakkingen en keukenmaterialen aan.

Je snijdt groenten, verwerkt rauw vlees, pakt een kruidenpotje en zet ondertussen een pan op het vuur.

Maar wist je dat je via je handen ongemerkt bacteriën en virussen kunt verspreiden?

Goed handen wassen is daarom een van de eenvoudigste manieren om voedselinfecties te voorkomen.

Je hoeft niet na iedere handeling je handen te wassen. Het gaat vooral om de momenten waarop ziekteverwekkers van het ene product naar het andere kunnen worden overgebracht.

1. Was je handen voordat je begint met koken

Begin altijd met schone handen.

Was je handen met water en gewone zeep voordat je ingrediënten gaat verwerken.

Dat is belangrijk omdat je daarvoor misschien je telefoon, deurklinken, boodschappen of andere voorwerpen hebt aangeraakt.

Ook wanneer je handen er schoon uitzien, kunnen er bacteriën of virussen op aanwezig zijn.

2. Was je handen na het aanraken van rauw vlees en gevogelte

Rauw vlees en gevogelte kunnen ziekteverwekkende bacteriën bevatten.

Denk bijvoorbeeld aan Salmonella en Campylobacter.

Wanneer je rauwe kip hebt aangeraakt en vervolgens zonder handen te wassen een salade klaarmaakt, kunnen deze bacteriën worden overgebracht.

Was daarom je handen met water en zeep nadat je rauw vlees of gevogelte hebt verwerkt.

Doe dit voordat je andere ingrediënten, kruidenpotjes of schone keukenmaterialen aanraakt.

3. Vergeet rauwe vis niet

Ook rauwe vis en schaal- en schelpdieren kunnen ziekteverwekkers bevatten.

Was daarom je handen nadat je rauwe vis hebt aangeraakt.

Gebruik vervolgens schone materialen voor andere ingrediënten.

4. Was je handen na het breken van eieren

Niet alleen rauw ei, maar ook de eierschaal kan ziekteverwekkende bacteriën bevatten.

Was daarom je handen na het breken van eieren.

Raak niet met handen waarop rauw ei zit andere producten aan die zonder verdere verhitting worden gegeten.

5. Ook na het verwerken van rauwe groenten

Op ongewassen groenten kunnen aarde, vuil en micro-organismen aanwezig zijn.

Was je handen daarom na het verwerken van rauwe, ongewassen groenten, vooral wanneer je daarna producten aanraakt die direct gegeten worden.

Was de groenten zelf onder stromend water.

6. Wanneer moet je tijdens het koken opnieuw je handen wassen?

Er zijn een aantal belangrijke momenten:

Na toiletbezoek. Na hoesten of niezen in je handen. Na het aanraken van rauw vlees, kip of vis. Na het breken van rauwe eieren. Na het verwerken van ongewassen groenten. Na het aanraken van de afvalbak of afval. Na contact met huisdieren. Na het verschonen van een baby. Wanneer je handen zichtbaar vuil zijn.

Heb je bijvoorbeeld rauwe kip verwerkt en ga je daarna brood snijden? Was dan eerst je handen.

7. Hoe was je je handen op de juiste manier?

Goed handen wassen hoeft niet ingewikkeld te zijn.

1. Doe ringen bij voorkeur af. 2. Maak je handen nat onder stromend water. 3. Gebruik gewone vloeibare zeep. 4. Wrijf beide handen zorgvuldig in. 5. Vergeet de ruimte tussen je vingers niet. 6. Maak ook je vingertoppen, duimen en de huid onder je nagels schoon. 7. Spoel de zeep goed af. 8. Droog je handen met een schone, droge handdoek of papieren wegwerphanddoek.

Goed afdrogen is belangrijk, omdat vochtige handen gemakkelijker micro-organismen kunnen overdragen.

8. Heb je antibacteriële zeep nodig?

Nee.

Volgens het Voedingscentrum is gewone zeep met stromend water voldoende.

Speciale antibacteriële of desinfecterende zeep is voor normaal gebruik in de thuiskeuken niet nodig.

Het belangrijkste is dat je je handen zorgvuldig wast.

9. Zijn wegwerphandschoenen een alternatief?

Niet volledig.

Wegwerphandschoenen kunnen in bepaalde situaties handig zijn, maar voorkomen kruisbesmetting niet automatisch.

Wanneer je met dezelfde handschoenen eerst rauw vlees en daarna een salade aanraakt, kunnen ziekteverwekkers alsnog worden overgebracht.

Handschoenen moeten daarom op de juiste momenten worden vervangen.

Ook bij het gebruik van handschoenen blijft goede handhygiëne noodzakelijk.

10. Let op ringen en lange nagels

Onder ringen en lange nagels kunnen vuil en micro-organismen achterblijven.

Doe ringen daarom bij voorkeur af voordat je begint met koken.

Houd je nagels schoon en bij voorkeur kort.

Heb je een wondje aan je hand? Dek dit goed af met een schone, waterbestendige pleister.

11. Je telefoon tijdens het koken

Veel mensen gebruiken hun telefoon om recepten te bekijken.

Dat is handig, maar je telefoon wordt gedurende de dag vaak aangeraakt.

Wanneer je tijdens het verwerken van rauw vlees je telefoon gebruikt, kun je ziekteverwekkers op het toestel overbrengen.

Raak je daarna opnieuw je telefoon aan, dan kunnen die weer op je handen terechtkomen.

Gebruik je telefoon daarom bij voorkeur met schone handen en zet hem op een vaste, veilige plek.

Een tablethouder of receptenstandaard kan hierbij helpen.

12. Maak je handen niet opnieuw vuil

Je hebt je handen zorgvuldig gewassen, maar draait daarna met je schone handen een zichtbaar vervuilde kraan dicht.

Dan kunnen je handen opnieuw besmet raken.

Houd daarom ook de kraan en andere veelgebruikte contactpunten schoon.

Een kraan met een hendel of sensor kan praktisch zijn wanneer je vaak tijdens het koken je handen moet wassen.

Praktische tip voor mensen met MS

Handen wassen is belangrijk, maar veelvuldig heen en weer lopen tussen het aanrecht en de wastafel kan vermoeiend zijn.

Maak daarom vooraf een slimme werkvolgorde.

Begin bijvoorbeeld met ingrediënten die direct gegeten kunnen worden, zoals brood, fruit en groenten voor een salade.

Verwerk rauw vlees, kip en vis daarna.

Zo beperk je het aantal keren dat je tussendoor moet schoonmaken en je handen moet wassen, zonder de voedselveiligheid uit het oog te verliezen.

Een pompflacon met vloeibare zeep is gemakkelijk te bedienen.

Zorg daarnaast dat een schone handdoek of papieren handdoekjes binnen handbereik liggen.

Een vaste werkvolgorde bespaart energie en maakt koken overzichtelijker.

Kort onthouden

Was je handen voordat je begint met koken. Gebruik stromend water en gewone zeep. Was je handen na contact met rauw vlees, kip, vis en eieren. Was je handen na het verwerken van ongewassen groenten. Was je handen na toiletbezoek, hoesten, niezen en contact met afval. Vergeet je duimen, vingertoppen en de ruimte tussen je vingers niet. Droog je handen zorgvuldig af. Antibacteriële zeep is normaal gesproken niet nodig. Wegwerphandschoenen vervangen handen wassen niet. Houd ringen, nagels en wondjes in de gaten. Raak je telefoon tijdens het koken alleen met schone handen aan. Werk in een slimme volgorde om onnodige handelingen te voorkomen.

De belangrijkste boodschap

Goed handen wassen is een van de eenvoudigste manieren om kruisbesmetting tijdens het koken te voorkomen.

Door vooral op de juiste momenten je handen te wassen, werk je veilig zonder het koken onnodig ingewikkeld te maken.

Bron: Voedingscentrum.