Voedselveiligheid

Schoonmaken & keukenhygiëne

Een initiatief van Koken met MS

Zoekt eerst in titels; korte zoektermen (tot 3 letters) alleen daar. Langere termen doorzoeken ook de uitlegtekst (bijv. zouten, snijden, bewaren).

Afwasborstel, spons en theedoek

Clean Kitchen Tools and Dishes

Afwasborstel, spons en theedoek: hoe houd je ze hygiënisch?

Een schone keuken begint niet alleen bij een schoon aanrecht of een goed afgewassen bord. Ook de materialen waarmee je schoonmaakt, moeten zelf schoon zijn.

Een afwasborstel, spons of theedoek kan namelijk bacteriën verspreiden wanneer deze langdurig vochtig blijft of onvoldoende wordt gereinigd.

Gelukkig hoef je daarvoor geen ingewikkelde schoonmaakroutine te volgen. Met een paar eenvoudige gewoontes kun je veilig afwassen en je keukenmaterialen hygiënisch houden.

1. Waarom is een afwasborstel meestal beter dan een spons?

Het Voedingscentrum adviseert om bij het afwassen liever een afwasborstel dan een spons te gebruiken.

In een spons blijft gemakkelijk vocht achter. Ook kunnen voedselresten zich ophopen in het materiaal.

Daardoor kunnen bacteriën zich vermenigvuldigen.

Een afwasborstel heeft als voordeel dat de haren gemakkelijker kunnen worden uitgespoeld en doorgaans sneller drogen.

Dat maakt een afwasborstel een praktische keuze voor de dagelijkse afwas.

2. Hoe maak je een afwasborstel schoon?

Spoel de afwasborstel na gebruik grondig af met warm water.

Verwijder eventuele voedselresten tussen de haren.

Schud overtollig water eraf en laat de borstel op een goed geventileerde plek drogen.

Kan jouw afwasborstel volgens de fabrikant in de vaatwasser? Dan kun je deze regelmatig meewassen.

Controleer daarbij of het materiaal geschikt is voor de gebruikte temperatuur.

3. Wanneer moet je een afwasborstel vervangen?

Er bestaat geen vaste vervangingstermijn die voor iedere afwasborstel geldt.

Dat hangt onder andere af van het gebruik, het materiaal en hoe goed je de borstel schoonhoudt.

Vervang een afwasborstel wanneer:

De haren sterk vervormd of versleten zijn. Er vuil achterblijft dat je niet meer kunt verwijderen. De borstel ondanks reinigen onaangenaam blijft ruiken. Er zichtbare schimmel ontstaat. De borstel beschadigd is en niet meer goed kan worden gereinigd.

Een borstel die nog goed schoon te maken is, hoeft niet onnodig te worden weggegooid.

4. Kun je een afwasspons veilig gebruiken?

Ja, maar een spons vraagt extra aandacht.

Spoel een spons na gebruik grondig uit en laat deze volledig drogen.

Reinig een herbruikbare spons regelmatig volgens de aanwijzingen van de fabrikant, bij voorkeur op 60 °C wanneer het materiaal daarvoor geschikt is.

Vervang een spons wanneer deze vuil blijft, onaangenaam ruikt of versleten is.

Gebruik een afwasspons niet om rauwe vleessappen te verwijderen en vervolgens direct borden of ander keukengerei schoon te maken.

Voor het verwijderen van rauwe vleessappen is keukenpapier een praktische keuze.

5. Waarom zijn schone theedoeken belangrijk?

Een theedoek wordt gebruikt om schone borden, glazen en keukengerei af te drogen.

Wanneer de theedoek zelf vuil is, kunnen bacteriën opnieuw op het schone servies terechtkomen.

Gebruik daarom altijd een schone theedoek.

Was gebruikte theedoeken bij voorkeur op 60 °C, mits het wasvoorschrift dit toestaat.

Hang een vochtige theedoek na gebruik uit, zodat deze goed kan drogen.

Gebruik geen theedoek die op de grond heeft gelegen of met rauwe voedselresten in aanraking is gekomen.

6. Gebruik verschillende doeken voor verschillende taken

Het is verstandig om een onderscheid te maken tussen:

Theedoeken voor het afdrogen van schone vaat. Handdoeken voor het drogen van je handen. Schoonmaakdoeken voor aanrecht en andere oppervlakken.

Zo voorkom je dat vuil van het ene oppervlak op het andere terechtkomt.

Je hoeft daarvoor geen uitgebreid systeem te bedenken.

Een vaste plaats voor iedere doek is vaak al voldoende.

7. Hoe was je met de hand veilig af?

Wanneer je geen vaatwasser hebt of bepaalde materialen met de hand moet reinigen, is zorgvuldig afwassen belangrijk.

Een eenvoudige werkwijze:

1. Verwijder eerst de voedselresten. 2. Gebruik warm water en afwasmiddel. 3. Was glazen en licht vervuild servies bij voorkeur vóór sterk vervuilde pannen. 4. Maak borden, bestek en keukengerei zorgvuldig schoon. 5. Besteed aandacht aan naden, randen en moeilijk bereikbare plekken. 6. Spoel af wanneer dat volgens het gebruikte afwasmiddel nodig is. 7. Laat de vaat drogen of gebruik een schone theedoek.

Vervang het afwaswater wanneer het sterk vervuild raakt.

Gebruik bij het afwassen van materialen die met rauw vlees, kip of vis in aanraking zijn geweest voldoende warm water en afwasmiddel.

8. Is aan de lucht drogen hygiënisch?

Ja.

Wanneer schone vaat op een schoon afdruiprek kan drogen, hoef je niet alles met een theedoek af te drogen.

Dat kan bovendien tijd en energie besparen.

Zorg dat het afdruiprek zelf schoon is en dat er geen vuil water blijft staan.

Berg servies en keukengerei pas op wanneer het voldoende droog is.

9. Hoe houd je de vaatwasser hygiënisch?

Een vaatwasser neemt veel afwaswerk uit handen.

Maar ook de machine zelf heeft onderhoud nodig.

Het Voedingscentrum geeft hiervoor verschillende praktische adviezen.

Verwijder losse voedselresten voordat je servies in de vaatwasser zet. Controleer en reinig regelmatig het filter. Zorg dat de sproeiarmen vrij kunnen draaien. Maak de rubberen deurranden schoon. Volg de onderhoudsinstructies van de fabrikant. Laat de vaatwasser regelmatig, ongeveer één keer per maand, op een programma van meer dan 70 °C draaien.

Een goed onderhouden vaatwasser helpt om servies en keukengerei hygiënisch schoon te krijgen.

10. Moet je servies voorspoelen voordat het in de vaatwasser gaat?

Meestal is uitgebreid voorspoelen niet nodig.

Verwijder grote voedselresten en plaats het servies volgens de aanwijzingen van de fabrikant in de machine.

Controleer of borden en pannen de sproeiarmen niet blokkeren.

Zo voorkom je dat de vaat onvoldoende schoon wordt.

11. Let op bij houten keukenmaterialen

Houten spatels, lepels en ander houten keukengerei hebben soms speciale onderhoudsinstructies.

Niet ieder houten product is geschikt voor de vaatwasser.

Was houten materialen volgens de aanwijzingen van de fabrikant en laat ze goed drogen.

Controleer regelmatig op beschadigingen, diepe scheuren en plekken waar vuil kan achterblijven.

Goed onderhouden houten keukengerei kan prima in een hygiënische keuken worden gebruikt.

12. Praktische tip voor mensen met MS

Afwassen en afdrogen kunnen veel energie kosten.

Maak het jezelf daarom zo gemakkelijk mogelijk.

Gebruik indien mogelijk een vaatwasser voor materialen die daarvoor geschikt zijn.

Laat aangekoekte pannen eerst weken in warm water met afwasmiddel. Zo hoef je later minder kracht te zetten.

Kies een lichte afwasborstel met een comfortabele, stevige handgreep.

Een afwasborstel met een langere steel kan helpen om gemakkelijker bij de bodem van pannen en glazen te komen.

Laat de vaat waar mogelijk aan de lucht drogen. Daarmee bespaar je het afdrogen.

Heb je weinig energie? Verdeel de afwas dan in kleinere hoeveelheden en voorkom dat je lang achter elkaar moet staan.

Een overzichtelijke keuken en goed bereikbaar afwasmateriaal maken dagelijkse werkzaamheden eenvoudiger.

Kort onthouden

Gebruik bij voorkeur een afwasborstel in plaats van een spons. Spoel afwasborstels na gebruik goed schoon. Laat borstels en sponzen goed drogen. Vervang beschadigd of blijvend vervuild afwasmateriaal. Gebruik schone theedoeken. Was theedoeken bij voorkeur op 60 °C. Houd handdoeken, theedoeken en schoonmaakdoeken gescheiden. Gebruik warm water en afwasmiddel voor de handafwas. Laat schone vaat indien mogelijk aan de lucht drogen. Houd het afdruiprek schoon. Reinig regelmatig het filter en de deurranden van de vaatwasser. Laat de vaatwasser regelmatig op een heet onderhoudsprogramma draaien. Volg de onderhoudsinstructies van keukenmaterialen. Laat houten keukengerei goed drogen. Een slimme afwasroutine kan veel energie besparen.

De belangrijkste boodschap

Een schone afwas begint met schoon afwasmateriaal.

Door afwasborstels, sponzen en theedoeken goed te reinigen en te laten drogen, voorkom je dat bacteriën zich onnodig verspreiden.

Kies materialen die gemakkelijk schoon te houden zijn en maak gebruik van de vaatwasser wanneer dat mogelijk is.

Zo houd je de keuken hygiënisch en bespaar je tegelijkertijd tijd en energie.

Bron: Voedingscentrum.