Schimmel & bederf

Beschadigde, gedeukte en roestige conservenblikken: wanneer moet een blik weg? Conserven zijn ideaal om lang op voorraad te hebben. Groente, peulvruchten, vis, soep en fruit in blik kunnen lang houdbaar zijn. Maar die lange houdbaarheid is mede afhankelijk van een intacte verpakking. Een klein deukje betekent niet meteen dat de inhoud onveilig is. Bij een grote deuk, beschadigde naad, ernstige roest, lekkage of een bolstaand blik ligt dat anders. Het Voedingscentrum adviseert bij aankoop zelfs om geen gedeukte of bolstaande conservenblikken te kiezen. Voedingscentrum 🥫 Waarom is het blik zo belangrijk? Bij conserven wordt het voedsel tijdens de productie sterk verhit en vervolgens afgesloten. De verpakking beschermt de inhoud daarna tegen nieuwe verontreiniging. Aan de binnenkant van veel blikken zit bovendien een beschermlaag. Bij ernstige beschadiging kan deze laag worden aangetast. Volgens het Voedingscentrum kunnen daardoor stoffen zoals tin in het voedsel terechtkomen. Voedingscentrum 🟢 Een klein deukje Een klein oppervlakkig deukje hoeft volgens het Voedingscentrum geen probleem te zijn. Is het blik verder: niet bol niet lek niet ernstig verroest niet beschadigd bij een naad of rand? Dan kan de inhoud nog veilig bruikbaar zijn. Voedingscentrum Dit is dus een belangrijk verschil met het vorige onderwerp: klein deukje ≠ automatisch weggooien. 🔴 Een grote of diepe deuk Bij een grote deuk wordt het anders. De beschermende binnenlaag kan beschadigd raken en ook de afsluiting van het blik kan zijn aangetast. Het Voedingscentrum adviseert een blik met een grote deuk daarom weg te gooien. Voedingscentrum ⚠️ Deuk op de naad of rand? Weggooien Dit is extra belangrijk. Een blik bestaat uit delen die tijdens de productie worden afgesloten. Zit een deuk precies op: de naad → bovenrand → onderrand dan kan de afsluiting beschadigd zijn. Het Voedingscentrum adviseert een blik met een deuk op een naad of rand weg te gooien. Voedingscentrum Dus ook wanneer de deuk zelf niet enorm lijkt: deuk op naad/rand = niet gebruiken. ❌ 🟤 Roest op een blik Een klein oppervlakkig roestplekje hoeft niet altijd hetzelfde te betekenen als ernstige corrosie. Het Voedingscentrum maakt hiervoor een praktische scheiding: roest die je kunt wegvegen → niet automatisch reden om het blik weg te gooien maar: roest die niet kan worden weggeveegd → blik weggooien. Voedingscentrum Diepe roest kan het metaal aantasten en uiteindelijk zelfs tot kleine gaatjes of lekkage leiden. 💧 Lekkend blik? Niet gebruiken Een blik hoort volledig afgesloten te zijn. Zie je: vocht uit het blik een gaatje lekkage rond de naad een beschadigde afsluiting? Gebruik de inhoud dan niet. De hermetische bescherming waarop de houdbaarheid van het product is gebaseerd, is dan niet meer betrouwbaar. 🎈 Bolstaand blik? Altijd weg Dit hebben we bij onderwerp 11 uitgebreid behandeld, maar bij conserven hoort deze regel absoluut thuis: een ongeopend bolstaand blik weggooien. Een bolstaand blik kan wijzen op gasvorming. Het Voedingscentrum adviseert dergelijke blikken weg te gooien en noemt bolstaande conserven specifiek als situatie waarbij je moet oppassen. Voedingscentrum 👃 Niet eerst openen om te controleren Bij een duidelijk: bolstaand lekkend zwaar beschadigd blik hoef je niet eerst te denken: “Ik maak hem open en ruik wel even.” Gooi het blik weg zonder de inhoud te gebruiken. Bij een product waarvan de verpakking duidelijk onveilig is, is proeven geen geschikte veiligheidstest. 📅 Blik over de THT-datum? Dit is een heel andere situatie. Conserven hebben doorgaans een THT-datum: Ten minste houdbaar tot. Is die datum verstreken, maar is het blik: ongeopend heel niet bol niet ernstig gedeukt niet verroest correct bewaard? Dan kan het product vaak nog veel langer bruikbaar zijn. Het Voedingscentrum vermeldt dat conserven tot een jaar en mogelijk langer na de THT-datum houdbaar kunnen zijn wanneer de verpakking intact is en het product nog goed is. Voedingscentrum Gooi een perfect blik dus niet alleen vanwege de THT-datum automatisch weg. 🥫 Na openen verandert alles Zodra je een blik opent, is het geen lang houdbare gesloten conserve meer. Voor bijvoorbeeld tonijn en zalm uit blik adviseert het Voedingscentrum de inhoud na openen in een afsluitbaar bakje te doen en gekoeld te bewaren; voor deze voorbeelden wordt twee dagen in de koelkast genoemd. Voedingscentrum Controleer voor andere conserven altijd het productspecifieke bewaaradvies. 🛒 Controleer blikken al in de winkel Dit bespaart thuis gedoe. Kijk voordat je een blik in je winkelwagen legt even naar: bovenkant onderkant naden deuken roest lekkage. Het Voedingscentrum adviseert gave producten en hele verpakkingen te kiezen en geen gedeukte of bolstaande conservenblikken te kopen. Voedingscentrum 🏠 Bewaar blikken droog Bewaar ongeopende conserven op een droge plaats en volg eventuele aanvullende bewaaradviezen op de verpakking. Vocht kan roestvorming bevorderen. Controleer daarom af en toe blikken die al langere tijd achter in een voorraadkast staan. ♿ Praktische tip voor KokenmetMS Conserven zijn juist heel handig wanneer koken meer energie kost. Je kunt lang houdbare ingrediënten op voorraad hebben zonder iedere paar dagen boodschappen te hoeven doen. Maak daarom één overzichtelijke voorraad: oudste blikken vooraan → nieuwe blikken achteraan. Wanneer je boodschappen opruimt, controleer je meteen kort: heel? → geen grote deuk? → geen roest? → niet bol? Zo hoef je later niet je hele voorraadkast opnieuw door te zoeken. Kort onthouden ✅ Een klein oppervlakkig deukje kan geen kwaad wanneer het blik verder intact is. ✅ Controleer naden, randen, boven- en onderkant. ✅ Een intacte conserve kan na de THT-datum vaak nog lange tijd bruikbaar zijn. ✅ Bewaar blikken droog. ❌ Grote of diepe deuk → weggooien. ❌ Deuk op naad of rand → weggooien. ❌ Roest die niet kan worden weggeveegd → weggooien. ❌ Lekkend blik → weggooien. ❌ Bolstaand blik → weggooien. ❌ Een ernstig beschadigd blik niet openen om eerst even te proeven. Bronnen: Voedingscentrum en NVWA. Het Voedingscentrum maakt expliciet onderscheid tussen een klein deukje, dat geen probleem hoeft te zijn, en grote deuken, beschadigingen bij naden/randen, ernstige roest en bolling. De NVWA wijst er eveneens op dat beschadiging van blik de binnenlaag kan aantasten.