Aardapellen

Aardappelen bewaren: waarom 810 °C ideaal is en frietaardappelen niet in de koelkast horen Aardappelen lijken gemakkelijk te bewaren. Een zak in de keuken zetten en klaar. Toch maakt de bewaarplek behoorlijk verschil. Te warm bewaren stimuleert uitlopers, licht kan groene plekken en meer glycoalkaloïden veroorzaken en te veel vocht bevordert kwaliteitsverlies en schimmel. Te koud bewaren heeft weer een ander nadeel: een deel van het zetmeel wordt omgezet in suikers. Voedingscentrum De beste algemene bewaarplek is daarom: koel + donker + droog + ongeveer 810 °C. Voedingscentrum 🌡️ Waarom ongeveer 810 °C? Volgens het Voedingscentrum blijven aardappelen het beste op een koele plaats van ongeveer 8 tot 10 °C. Bij een te hoge temperatuur gaan ze gemakkelijker uitlopen. Bij een te lage temperatuur neemt het suikergehalte toe en kunnen de aardappelen zoeter gaan smaken. Voedingscentrum Een geschikte plek kan bijvoorbeeld zijn: een koele voorraadkast kelder koele berging zolang deze plek ook donker en droog is. 🌑 Waarom moeten aardappelen donker liggen? Licht kan ervoor zorgen dat aardappelen groen worden. Die groene kleur is een belangrijk waarschuwingssignaal, omdat bij blootstelling aan licht ook de hoeveelheid natuurlijke plantengifstoffen, waaronder glycoalkaloïden zoals solanine, kan toenemen. Voedingscentrum Daarom liever niet: vensterbank ❌ open mand in direct zonlicht ❌ doorzichtige zak in een lichte keuken ❌ 💧 Droog bewaren Een vochtige bewaarplaats is evenmin ideaal. Volgens het Voedingscentrum kan te veel vocht bijdragen aan: uitlopers en schimmel. Voedingscentrum Bewaar aardappelen daarom droog en zorg dat vocht niet langdurig in een afgesloten verpakking blijft zitten. 🧺 Zorg voor ventilatie Een goed ventilerende: aardappelmand papieren zak jutezak open krat is praktischer dan een volledig afgesloten zak waarin vocht zich kan ophopen. Heb je aardappelen in een plastic verpakking gekocht? Controleer dan of de verpakking ventilatieopeningen heeft en voorkom dat er condens in blijft staan. 🧊 Mogen aardappelen in de koelkast? Hier zit een belangrijk verschil. Het Voedingscentrum geeft aan dat aardappelen die je gaat koken in de koelkast mogen worden bewaard wanneer je thuis geen geschikte koele, donkere plaats hebt. Voedingscentrum Maar: aardappelen die je later wilt bakken of frituren kun je beter niet in de koelkast bewaren. En daar is een belangrijke reden voor. 🍟 Waarom frietaardappelen niet in de koelkast? Bij temperaturen onder ongeveer 8 °C neemt het suikergehalte van aardappelen sterk toe. Wanneer deze suikers vervolgens tijdens: frituren bakken roosteren grillen op hoge temperatuur worden verhit, kan er meer acrylamide ontstaan. Voedingscentrum Daarom adviseert het Voedingscentrum aardappelen die bestemd zijn voor bakken of frituren niet in de koelkast te bewaren. Voedingscentrum ⚠️ Wat is acrylamide? Acrylamide is een stof die kan ontstaan wanneer zetmeelrijke voedingsmiddelen op hoge temperatuur worden verhit. De vorming begint vooral bij temperaturen boven ongeveer: 120 °C. Daarbij reageren onder andere suikers met het aminozuur asparagine. Dit gebeurt tijdens de bruiningsreactie. Voedingscentrum Acrylamide komt bijvoorbeeld voor in: friet chips gebakken aardappelen geroosterd brood crackers. 🍟 Koud bewaren + heet frituren is dus geen goede combinatie De keten is eigenlijk heel eenvoudig: aardappel te koud bewaren → meer suikers → vervolgens sterk bakken/frituren → meer kans op vorming van acrylamide. Voedingscentrum Voor aardappelen waarvan je friet of gebakken aardappelen wilt maken, is een koele donkere plek buiten de koelkast daarom beter. De NVWA adviseert voor frietaardappelen zelfs expliciet ze niet onder 6 °C te bewaren. NVWA 🥔 Kookaardappelen mogen dus wél in de koelkast Dit lijkt misschien tegenstrijdig, maar het verschil zit in de bereidingswijze. Bij koken in water ontstaat geen acrylamide. Voedingscentrum Heb je thuis echt geen geschikte koele en donkere plek? Dan kun je aardappelen die je uitsluitend wilt koken volgens het Voedingscentrum wel in de koelkast bewaren. Voedingscentrum 🔥 Bak aardappelen goudgeel, niet donkerbruin Ook een goed bewaarde aardappel kan acrylamide vormen wanneer je hem veel te donker bakt. Daarom geldt: goudgeel = goed donkerbruin = liever niet Het Voedingscentrum adviseert aardappelproducten niet te bruin te bakken. Voedingscentrum 🍟 Zelf friet maken? Voor zelfgesneden friet kun je de aardappelreepjes vóór het frituren kort blancheren. Dat kan een deel van de suikers aan de buitenkant verminderen, waardoor tijdens het frituren minder sterke bruinkleuring en minder acrylamidevorming kan optreden. Voedingscentrum 🌡️ Frituur niet te heet Voor friet adviseert het Voedingscentrum: maximaal 175 °C en niet langer frituren dan nodig. Bak liever goudgeel dan donkerbruin. Voedingscentrum 📅 Hoelang blijven rauwe aardappelen goed? Het Voedingscentrum noemt gemiddeld ongeveer: 2 tot 4 weken in huis bij goede bewaring. De Bewaarwijzer noemt voor rauwe aardappelen ongeveer 1 maand in de keukenkast, waarna de kwaliteit kan achteruitgaan. Voedingscentrum Dit is geen harde datum zoals een TGT-datum bij vers vlees. Controleer aardappelen daarom regelmatig. 👀 Wanneer zijn aardappelen minder goed? Let bijvoorbeeld op: schimmel rot uitdroging slap worden zure geur veel uitlopers sterke groenverkleuring. Voedingscentrum Een kleine uitloper of plaatselijke groene plek hebben we bij onderwerp 1 al uitgebreid behandeld. 🛒 Koop niet automatisch de grootste zak Een grote zak is per kilo soms goedkoper. Maar als je de helft moet weggooien omdat de aardappelen: uitlopen verschrompelen groen worden gaan rotten heb je uiteindelijk weinig voordeel. Koop daarom een hoeveelheid die past bij wat je daadwerkelijk gebruikt. ♿ Praktische tip voor KokenmetMS Kies thuis één vaste plek voor aardappelen. Bij voorkeur een gemakkelijk bereikbare, donkere en koele plek zodat je niet iedere keer een zware zak hoeft te verplaatsen. Verdeel een grote zak eventueel over twee kleinere ventilerende manden. Dat maakt tillen gemakkelijker. Leg aardappelen die het eerst gebruikt moeten worden bovenop. Zo hoef je niet telkens de hele voorraad door te zoeken. Kort onthouden ✅ Bewaar aardappelen bij voorkeur rond 810 °C. ✅ Bewaar ze donker. ✅ Bewaar ze droog. ✅ Zorg voor enige ventilatie. ✅ Controleer regelmatig op bederf. ✅ Kookaardappelen mogen bij gebrek aan een geschikte koele plek eventueel in de koelkast. ✅ Bak en frituur aardappelen goudgeel. ✅ Frituur friet op maximaal ongeveer 175 °C. ❌ Friet- en bakaardappelen liever niet in de koelkast bewaren. ❌ Aardappelen niet langdurig in zonlicht leggen. ❌ Niet in een vochtige, afgesloten omgeving bewaren. ❌ Friet niet donkerbruin bakken. ❌ Denken dat de koelkast voor iedere aardappel automatisch de beste bewaarplek is. Bronnen: Voedingscentrum en NVWA. De algemene voorkeursplek voor aardappelen is koel, donker en droog, rond 810 °C. Voor aardappelen die later worden gebakken of gefrituurd is koelkastbewaring ongunstig, omdat bij lage temperaturen meer suikers kunnen ontstaan en daardoor bij hoge verhitting meer acrylamide kan worden gevormd.