Voedselveiligheid

Schoonmaken & keukenhygiëne

Een initiatief van Koken met MS

Zoekt eerst in titels; korte zoektermen (tot 3 letters) alleen daar. Langere termen doorzoeken ook de uitlegtekst (bijv. zouten, snijden, bewaren).

Aanrecht, spoelbak en kraan schoonmaken

Sparkling Kitchen Cleaning Guide

Aanrecht, spoelbak en kraan schoonmaken: hoe houd je de keuken hygiënisch?

Een schoon aanrecht, een frisse spoelbak en een schone kraan lijken misschien vanzelfsprekend. Toch zijn dit plekken die tijdens het koken voortdurend worden aangeraakt.

Je legt boodschappen op het aanrecht, spoelt groenten af, vult een pan met water en maakt tussendoor de werkplek schoon.

Maar wanneer maak je deze oppervlakken echt goed schoon? Heb je daarvoor speciale antibacteriële middelen nodig? En hoe voorkom je dat bacteriën zich via de spoelbak of kraan verspreiden?

Met een paar eenvoudige gewoontes houd je de keuken hygiënisch, zonder onnodig veel schoonmaakwerk.

1. Waarom is een schoon aanrecht belangrijk?

Tijdens het koken kunnen voedselresten, vocht en micro-organismen op het aanrecht terechtkomen.

Vooral rauw vlees, kip, vis en ongewassen groenten kunnen ziekteverwekkers bevatten.

Wanneer je daarna bijvoorbeeld brood, fruit of andere direct eetbare producten op hetzelfde vervuilde oppervlak legt, kan kruisbesmetting ontstaan.

Daarom is het belangrijk om het aanrecht schoon te maken voordat je begint met koken en nadat het zichtbaar vuil of mogelijk besmet is geraakt.

2. Hoe maak je het aanrecht goed schoon?

Voor normaal dagelijks gebruik heb je geen ingewikkelde schoonmaakmiddelen nodig.

Een eenvoudige werkwijze is:

1. Verwijder kruimels en voedselresten. 2. Neem zichtbaar vuil weg. 3. Maak het oppervlak schoon met warm water en een beetje afwasmiddel of een geschikt huishoudelijk schoonmaakmiddel. 4. Besteed extra aandacht aan plekken waar voedselresten zijn achtergebleven. 5. Spoel of neem het oppervlak na wanneer de gebruiksaanwijzing van het schoonmaakmiddel dat voorschrijft. 6. Droog het oppervlak met een schone doek of laat het goed drogen.

Gebruik een schoonmaakmiddel dat geschikt is voor het materiaal van jouw aanrecht.

Natuursteen, hout, composiet en roestvrij staal kunnen verschillende onderhoudsvoorschriften hebben.

3. Wat doe je wanneer er rauwe vleessappen op het aanrecht komen?

Rauwe vleessappen kunnen bacteriën bevatten.

Verwijder het vocht daarom voorzichtig met keukenpapier.

Gooi het gebruikte papier direct weg.

Maak het oppervlak vervolgens grondig schoon met warm water en een geschikt schoonmaakmiddel.

Voorkom dat je het vocht met een natte doek over een groter gedeelte van het aanrecht verspreidt.

Gebruik daarna een schone doek voor eventuele andere schoonmaakwerkzaamheden.

4. Waarom moet je de spoelbak schoonhouden?

De spoelbak wordt voor veel verschillende handelingen gebruikt.

Je wast groenten, spoelt keukengerei af en giet kookwater weg.

Ook kunnen voedselresten en vuil zich ophopen rond het afvoerputje.

Daarom is het verstandig om de spoelbak na gebruik schoon achter te laten.

Verwijder voedselresten uit het zeefje en spoel de bak schoon.

Maak de spoelbak regelmatig schoon met warm water en afwasmiddel of een ander geschikt reinigingsmiddel.

Besteed extra aandacht aan de randen en het afvoerzeefje.

5. Vergeet de kraan niet

De kraan wordt tijdens het koken voortdurend aangeraakt.

Vooral de hendel kan vuil worden wanneer je tijdens het bereiden van voedsel de kraan opent.

Maak daarom ook de kraanhendel regelmatig schoon.

Vergeet daarbij de onderkant van de hendel en de aansluiting rond de kraan niet.

Dat zijn plekken waar vuil en vocht gemakkelijk achterblijven.

6. Wat is het verschil tussen schoonmaken en desinfecteren?

Schoonmaken betekent dat je vuil, vet, voedselresten en een groot deel van de aanwezige micro-organismen verwijdert.

Desinfecteren betekent dat je met een daarvoor geschikt middel of proces micro-organismen onschadelijk maakt.

Voor de normale huishoudelijke keuken is goed schoonmaken meestal voldoende.

Het Voedingscentrum geeft aan dat het dagelijks gebruik van desinfecterende schoonmaakmiddelen, zoals chloor of bleekmiddel, niet nodig is.

Bij bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld wanneer een arts vanwege een ernstige infectie aanvullende hygiënemaatregelen adviseert, kunnen andere regels gelden.

7. Heb je antibacteriële schoonmaakmiddelen nodig?

Nee, normaal gesproken niet.

Een gewoon huishoudelijk schoonmaakmiddel, warm water en zorgvuldig schoonmaken zijn doorgaans voldoende.

Het is belangrijker om op de juiste momenten schoon te maken dan om voortdurend sterke desinfecterende middelen te gebruiken.

Gebruik schoonmaakmiddelen altijd volgens de aanwijzingen op de verpakking.

Meng verschillende schoonmaakmiddelen nooit zomaar met elkaar.

Vooral het mengen van chloorhoudende middelen met zure reinigers of ammoniak kan gevaarlijke dampen veroorzaken.

8. Kun je schoonmaakazijn gebruiken?

Schoonmaakazijn kan geschikt zijn voor bepaalde schoonmaakwerkzaamheden, zoals het verwijderen van kalkaanslag.

Maar het is niet geschikt voor ieder materiaal.

Op sommige natuurstenen oppervlakken kan zuur schade veroorzaken.

Schoonmaakazijn is bovendien geen vervanging voor een officieel desinfectiemiddel wanneer desinfectie echt noodzakelijk is.

Gebruik daarom bij voorkeur een reinigingsmiddel dat past bij het oppervlak en het soort vuil.

9. Hoe vaak moet je het aanrecht schoonmaken?

Dat hangt af van het gebruik.

Maak het aanrecht in ieder geval schoon:

Voordat je voedsel gaat bereiden wanneer het oppervlak niet schoon is. Na contact met rauw vlees, kip of vis. Na het verwerken van producten die aarde of vuil achterlaten. Wanneer er voedselresten of vloeistoffen zijn gemorst. Na afloop van het koken.

De spoelbak en kraan verdienen eveneens regelmatige aandacht, vooral wanneer ze zichtbaar vuil zijn geworden.

Je hoeft niet na iedere kleine handeling de hele keuken schoon te maken.

Het gaat om de plekken die daadwerkelijk vuil of mogelijk besmet zijn geraakt.

10. Let op naden, randen en moeilijk bereikbare plekken

Vuil verzamelt zich niet alleen op grote, vlakke oppervlakken.

Ook de randen rond de spoelbak, de aansluiting tussen aanrecht en muur en kleine naden verdienen aandacht.

Wanneer vocht langdurig blijft staan, kunnen er vervuiling en schimmel ontstaan.

Maak deze plekken daarom regelmatig schoon en droog.

Controleer ook of kitranden nog intact zijn.

Beschadigde of loslatende kit kan moeilijk goed schoon te houden zijn.

11. Laat geen voedselresten achter in de spoelbak

Voedselresten kunnen nare geuren veroorzaken en ongedierte aantrekken.

Verwijder daarom regelmatig de resten uit het afvoerzeefje.

Gooi etensresten bij het daarvoor bestemde afval.

Gebruik de spoelbak niet als langdurige verzamelplaats voor etensresten.

Zo blijft de keuken frisser en is het schoonmaken gemakkelijker.

12. Moet je alles direct na het koken schoonmaken?

Het is verstandig om voedselresten en vervuiling tijdig te verwijderen.

Ingedroogd vuil kost vaak meer moeite om schoon te maken.

Een praktische gewoonte is om tijdens het koken kleine momenten te gebruiken om de werkplek op te ruimen.

Je hoeft daarvoor niet voortdurend te poetsen.

Door gemorste ingrediënten direct weg te halen, voorkom je dat je na afloop nog een grote schoonmaak moet doen.

Praktische tip voor mensen met MS

Een schone keuken is belangrijk, maar uitgebreid schoonmaken kan veel energie kosten.

Daarom is een vaste, eenvoudige schoonmaakroutine handig.

Zorg dat een geschikt schoonmaakmiddel, keukenpapier en schone doeken gemakkelijk bereikbaar zijn.

Ruim gemorste ingrediënten direct op, zodat vuil niet kan aankoeken.

Werk bij voorkeur op een overzichtelijk aanrecht met zo min mogelijk losse spullen.

Gebruik een lichte sprayflacon of een gemakkelijk te hanteren schoonmaakmiddel.

Een doek met een goede grip kan prettiger zijn wanneer je minder kracht in je handen hebt.

Verdeel grotere schoonmaakwerkzaamheden over meerdere momenten.

Zo blijft de keuken schoon zonder dat je in één keer veel energie hoeft te gebruiken.

Kort onthouden

Een schoon aanrecht helpt kruisbesmetting voorkomen. Verwijder voedselresten en gemorst vocht tijdig. Gebruik warm water en een geschikt huishoudelijk schoonmaakmiddel. Maak oppervlakken na contact met rauwe vleessappen grondig schoon. Houd de spoelbak en het afvoerzeefje schoon. Vergeet de kraanhendel en de randen rond de spoelbak niet. Desinfecteren is in de normale huishoudelijke keuken meestal niet nodig. Gewone schoonmaakmiddelen zijn doorgaans voldoende. Gebruik schoonmaakazijn alleen op geschikte materialen. Meng nooit zomaar verschillende schoonmaakmiddelen. Laat oppervlakken na het reinigen goed drogen. Een eenvoudige dagelijkse routine voorkomt veel extra schoonmaakwerk.

De belangrijkste boodschap

Een hygiënische keuken hoeft niet te betekenen dat je voortdurend sterke schoonmaakmiddelen gebruikt.

Door het aanrecht, de spoelbak en de kraan regelmatig en op de juiste momenten schoon te maken, beperk je het risico op kruisbesmetting.

Goed schoonmaken is meestal voldoende.

Bron: Voedingscentrum.