De geur van speculaas uit de oven, een handje kruidnoten en een chocoladeletter in je schoen. Bij Sinterklaas horen lekkernijen die veel mensen van jongs af aan kennen. Achter dat feest zit een verhaal dat eeuwen teruggaat, naar een bisschop in het huidige Turkije.
Hoe is Sinterklaas ontstaan?
De figuur van Sinterklaas gaat terug op Nicolaas, die in de vierde eeuw bisschop was van Myra, een stad in het huidige Turkije. Over zijn leven is weinig met zekerheid bekend. Wel ontstonden er verhalen over zijn vrijgevigheid. Volgens een bekende legende hielp Nicolaas een arm gezin door ’s nachts in het geheim goud te geven aan drie dochters. Dat verhaal past bij een gewoonte die we nog steeds kennen: iemand verrassen met een cadeautje zonder meteen te verklappen van wie het komt. (deklaas.nl, meertens.knaw.nl)
In de middeleeuwen werd Sint-Nicolaas op 6 december herdacht. In Nederland is het schoenzetten al uit de vijftiende eeuw bekend. Toen werden schoenen in de kerk gezet en werden de gaven verdeeld onder de armen. In de loop der eeuwen kreeg de viering ook thuis een plek. In Nederland vieren veel gezinnen pakjesavond op 5 december, de avond vóór de feestdag van Sint-Nicolaas. (meertens.knaw.nl, deklaas.nl, sinterklaasmaastricht.nl)
En hoe komt Spanje in het verhaal terecht? Rond 1850 gaf de Amsterdamse onderwijzer Jan Schenkman met zijn prentenboek Sint Nicolaas en zijn knecht vorm aan de viering zoals we die nu kennen. In zijn boek arriveert Sinterklaas per stoomboot uit Spanje. Dat beeld werd een vast onderdeel van de Nederlandse intocht. (sinterklaasmaastricht.nl, research.ou.nl)
Wat eten we met Sinterklaas?
Van knapperige kruidnoten tot gevuld speculaas met amandelspijs, bij pakjesavond horen allerlei soorten zoetigheid. Ook chocoladeletters, marsepein, borstplaat en taaitaai zijn bekende klassiekers.
Kruidnoten en pepernoten worden vaak door elkaar gehaald. Kruidnoten zijn de kleine, ronde, knapperige koekjes met speculaaskruiden. Traditionele pepernoten zijn onregelmatig van vorm, taaier van structuur en hebben vaak een anijssmaak.
In deze categorie vind je recepten om zelf iets lekkers te maken voor de intocht, bij de koffie of voor op tafel tijdens pakjesavond. Begin bijvoorbeeld met huisgemaakte roomboterkruidnoten. De geur van de speculaaskruiden doet al de helft van het werk voor de sfeer.
Sinterklaas bakken met minder energie
Verdeel het bakken over twee momenten als je snel moe wordt. Weeg de ingrediënten af en maak het deeg op de ene dag. Op de volgende dag hoef je het alleen nog te vormen en te bakken. Voor kruidnoten kun je zittend aan tafel een deegrol in kleine stukjes snijden. Laat iemand anders de stukjes rollen of de bakplaat in de oven schuiven. Zo kun je het werk verdelen en toch samen iets maken voor pakjesavond.