Compote
Compote is een klassieke bereiding waarbij fruit zachtjes wordt gekookt met een kleine hoeveelheid vocht en eventueel suiker, kruiden of specerijen. Het grote verschil met bijvoorbeeld moes is dat bij compote nog stukjes fruit zichtbaar en herkenbaar blijven.
Compote is ontzettend veelzijdig. Je kunt het warm of koud eten, zoet of hartig maken en gebruiken bij ontbijt, desserts, gebak én hoofdgerechten. Daarom verdient compote zeker een eigen plek binnen KokenmetMS.nl.
Wat is compote?
Het woord compote komt uit het Frans. Bij een traditionele compote wordt fruit langzaam verwarmd met een beetje water, vruchtensap, wijn of een andere vloeistof.
Het fruit wordt zacht, maar hoeft niet volledig uit elkaar te vallen. Juist die combinatie van zacht fruit, vruchtensap en herkenbare stukjes geeft compote zijn karakteristieke structuur.
Een compote kan grof of fijn zijn, warm of koud worden gegeten en met of zonder toegevoegde suiker worden gemaakt.
Welke soorten fruit kun je gebruiken?
Vrijwel ieder soort fruit dat tijdens het verwarmen zachter wordt, kun je gebruiken voor compote.
Geschikte soorten zijn onder andere appel, peer, pruim, kers, abrikoos, perzik, rabarber, aardbei, blauwe bes, braam, framboos, cranberry, kweepeer en verschillende tropische fruitsoorten.
Ook combinaties zijn heerlijk. Denk bijvoorbeeld aan appel-peer, appel-rabarber, peer-cranberry, pruim-kers, perzik-abrikoos of appel met rood fruit.
Overrijp fruit dat niet meer zo aantrekkelijk is om uit de hand te eten, is vaak nog uitstekend geschikt voor compote. Zo helpt compote ook om voedselverspilling tegen te gaan.
Moet er suiker in compote?
Nee. Zeker rijp fruit bevat van nature al behoorlijk wat fruitsuikers.
Proef daarom eerst voordat je extra suiker toevoegt. Wil je de compote toch wat zoeter maken, dan kun je bijvoorbeeld kristalsuiker, basterdsuiker, honing, ahornsiroop of agavesiroop gebruiken.
Door zelf compote te maken bepaal je precies hoeveel extra suiker je gebruikt.
Kruiden en specerijen
Met kruiden en specerijen kun je eindeloos variëren.
Kaneel is waarschijnlijk de bekendste combinatie, maar ook vanille, steranijs, kruidnagel, kardemom, gember, nootmuskaat, citroenrasp en sinaasappelrasp passen uitstekend bij verschillende soorten fruit.
Bij sommige compotes kunnen ook rozemarijn of tijm verrassend lekker zijn.
Voor een volwassen variant kan bij bepaalde recepten een scheutje wijn, port, rum, brandewijn of likeur worden gebruikt.
Hoe maak je compote?
Was het fruit en verwijder pitten, klokhuizen en beschadigde delen. Afhankelijk van het fruit kun je de schil verwijderen, maar bij veel soorten kan deze gewoon blijven zitten.
Snijd het fruit in stukken en doe het met een kleine hoeveelheid vocht in een pan.
Laat het vervolgens rustig garen totdat het fruit zacht is geworden. Roer niet te hard als je mooie stukjes fruit wilt behouden.
Proef pas tegen het einde en voeg dan eventueel suiker, citroensap, kruiden of specerijen toe.
Verschil tussen compote, moes, jam en chutney
Compote: zacht gekookt fruit waarbij nog stukjes fruit aanwezig zijn.
Moes: fruit dat veel verder is fijngemaakt of gekookt waardoor een vrijwel gladde structuur ontstaat.
Jam: fruit dat met suiker wordt gekookt tot een dikkere, smeerbare bereiding die bij correcte bereiding langer houdbaar kan zijn.
Chutney: meestal een zoetzure bereiding van fruit en/of groenten met onder andere azijn, suiker, kruiden en specerijen.
Compote blijft dus dichter bij de oorspronkelijke smaak en structuur van het fruit.
Waar kun je compote bij gebruiken?
Compote kun je serveren bij yoghurt, kwark, havermout, pannenkoeken, wafels, wentelteefjes, ijs, rijstepap, vla, cheesecake, taart en andere desserts.
Maar compote is zeker niet alleen geschikt voor zoete gerechten.
Appelcompote past bijvoorbeeld uitstekend bij varkensvlees, cranberrycompote bij wild of gevogelte, perencompote bij kaas en pruimencompote bij eend.
Kan compote ook hartig zijn?
Jazeker. Naast fruitcompote bestaan er ook heerlijke hartige varianten.
Denk aan tomatencompote, uiencompote, rode-uiencompote, paprika-compote of combinaties van groenten en fruit.
Bij hartige compotes worden vaak ingrediënten zoals azijn, wijn, kruiden en specerijen gebruikt. Ze zijn heerlijk bij vlees, vis, kaas, gegrilde groenten of op een stukje brood.
Voedingswaarde
De voedingswaarde van compote wordt vooral bepaald door het gebruikte fruit en de hoeveelheid toegevoegde suiker.
Fruit levert van nature onder andere voedingsvezels, vitaminen, mineralen en verschillende plantaardige stoffen.
Waar mogelijk kun je eetbare schillen laten zitten. Daarmee blijven meer voedingsvezels behouden.
Zelfgemaakte compote heeft bovendien als voordeel dat je zelf bepaalt hoeveel suiker je toevoegt.
Tip voor mensen met MS
Compote kan handig zijn om fruit eenvoudig aan een maaltijd toe te voegen. Maak op een moment dat je voldoende energie hebt meteen een grotere hoeveelheid en verdeel deze over kleinere porties.
Bewaar enkele porties in de koelkast en vries de rest in. Zo heb je op dagen met minder energie snel iets klaarstaan.
Vegan
Fruitcompote is in de basis volledig plantaardig.
Wil je een vegan compote maken, let dan vooral op eventuele toevoegingen. Gebruik bijvoorbeeld ahornsiroop of agavesiroop in plaats van honing.
Hoe bewaar je compote?
Versgemaakte compote kun je in een goed afgesloten, schone verpakking doorgaans ongeveer 3 tot 5 dagen in de koelkast bewaren.
Compote is ook uitstekend geschikt om in te vriezen. Verdeel hem in kleine porties zodat je alleen hoeft te ontdooien wat je daadwerkelijk nodig hebt.
Kun je compote wecken?
Ja, verschillende soorten fruitcompote kunnen worden geweckt.
Bij wecken is voedselveiligheid echter belangrijk. De juiste methode en wecktijd zijn afhankelijk van onder andere de fruitsoort, zuurgraad, samenstelling van het recept en het formaat van de pot.
Gebruik voor compote die je langdurig buiten de koelkast wilt bewaren daarom altijd een betrouwbaar en getest weckrecept en pas hoeveelheden of ingrediënten niet zomaar aan.
Tip van de chef
Gebruik tijdens het koken niet meteen te veel vocht. Fruit laat tijdens het verwarmen zelf al behoorlijk wat sap los.
Kook het fruit bovendien niet langer dan noodzakelijk. Een goede compote mag zacht en sappig zijn, maar moet nog voldoende structuur en herkenbare stukjes fruit bevatten.
Een klein beetje vers citroensap aan het einde kan de smaak enorm ophalen. Het zuur brengt de natuurlijke zoetheid van het fruit mooi in balans.
Compote bij KokenmetMS
Compote biedt enorm veel mogelijkheden voor een uitgebreide collectie op KokenmetMS.nl. Van klassieke appel-, peren-, pruimen- en rabarbercompote tot tropische combinaties, compotes zonder toegevoegde suiker en bijzondere hartige varianten.