Borrelplank
Wat is een borrelplank?
Een borrelplank is een gezellige verzameling van kleine hapjes die samen op één grote plank, schaal of tafel worden gepresenteerd. Het draait niet alleen om eten, maar vooral om samen genieten, delen, proeven en ontdekken.
Een goede borrelplank bevat verschillende smaken en structuren: romig, krokant, hartig, fris, zoet, zuur en soms een beetje pittig. Daardoor kun je eindeloos variëren en een plank volledig aanpassen aan het seizoen, het gezelschap of een bepaald thema.
Van een eenvoudige plank met kaas, worst en olijven tot een uitgebreide mediterrane, vegetarische, luxe of zelfs warme borrelplank: vrijwel alles is mogelijk.
Waar komt de borrelplank vandaan?
De borrelplank zoals wij die tegenwoordig kennen heeft niet één duidelijke oorsprong. Verschillende landen hebben al eeuwenlang hun eigen traditie van kleine gerechten die gezamenlijk worden gegeten.
In Spanje kennen we tapas, in Italië antipasti, in Frankrijk charcuterie en kaasplanken en in het Midden-Oosten worden verschillende mezze samen geserveerd.
De Nederlandse borrelplank combineert elementen uit al deze tradities. Typisch Nederlandse producten zoals oude kaas, droge worst, bitterballen, augurk en mosterd worden tegenwoordig net zo makkelijk gecombineerd met hummus, olijven, serranoham, burrata of gegrilde groenten.
Wat hoort er op een goede borrelplank?
Een mooie borrelplank draait om balans. Je hoeft niet van iedere categorie iets te gebruiken, maar door verschillende soorten hapjes te combineren wordt de plank aantrekkelijker.
Denk bijvoorbeeld aan:
* Kaas: oude kaas, brie, geitenkaas, blauwaderkaas of mozzarella.
* Vleeswaren: salami, prosciutto, chorizo, coppa of droge worst.
* Vis: gerookte zalm, garnalen, ansjovis of makreel.
* Groenten: komkommer, tomaatjes, paprika, radijs, gegrilde courgette of artisjok.
* Fruit: druiven, vijgen, appel, peer, aardbeien of meloen.
* Brood en krokante elementen: stokbrood, toast, crackers, grissini, crostini of noten.
* Dips en sauzen: hummus, aioli, pesto, tapenade, kruidenroomkaas, mosterd of chutney.
* Zure elementen: olijven, augurken, zilveruitjes of ingelegde groenten.
* Warme hapjes: gehaktballetjes, mini-quiches, bladerdeeghapjes, kipspiesjes of kleine kroketjes.
Zo bouw je een borrelplank op
Begin met de grotere onderdelen. Plaats bijvoorbeeld eerst schaaltjes met dips, olijven en andere kleine producten op de plank.
Verdeel vervolgens de kazen en vleeswaren over verschillende gedeelten. Leg ze niet allemaal strak naast elkaar, maar werk met kleine groepjes.
Vul de open ruimtes daarna met fruit, groenten, noten, crackers en brood.
Door hoogteverschillen te maken ziet de plank er voller en aantrekkelijker uit. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld kleine kommetjes, opgerolde vleeswaren, trosjes druiven of gestapelde crackers.
Een borrelplank hoeft bovendien niet perfect symmetrisch te zijn. Juist een speelse, rijkgevulde presentatie geeft het echte borrelgevoel.
Hoeveel heb je nodig?
De hoeveelheid hangt vooral af van het moment waarop je de borrelplank serveert.
Als kleine borrel voorafgaand aan een maaltijd kun je rekenen op ongeveer 150 tot 200 gram hapjes per persoon.
Wanneer de borrelplank een maaltijd vervangt, kun je ongeveer 300 tot 400 gram per persoon aanhouden.
Bij een grote groep kun je beter verschillende kleinere planken maken dan één enorme plank. Zo kan iedereen gemakkelijk bij de hapjes en kun je verschillende smaken of thema’s aanbieden.
Vegetarische borrelplank
Een borrelplank heeft helemaal geen vlees nodig om uitgebreid en verrassend te zijn.
Combineer bijvoorbeeld verschillende kazen met hummus, gegrilde groenten, gevulde paprika’s, falafel, olijven, noten, druiven, vijgen, brood en verschillende dips.
Ook kleine warme hapjes zoals kaasstengels, mini-quiches, gevulde champignons en groentekroketjes passen uitstekend op een vegetarische plank.
Vegan borrelplank
Ook volledig plantaardig kun je een indrukwekkende borrelplank samenstellen.
Gebruik bijvoorbeeld hummus, baba ganoush, muhammara, olijventapenade, vegan kaas, falafel, geroosterde kikkererwten, noten, vers fruit, rauwkost, ingelegde groenten, olijven en brood.
Controleer bij brood, crackers en kant-en-klare dips wel altijd of deze daadwerkelijk volledig plantaardig zijn.
Warme borrelplank
Niet alles op een borrelplank hoeft koud te zijn. Juist de combinatie van warme en koude hapjes maakt een plank extra aantrekkelijk.
Denk aan kleine gehaktballetjes, kipspiesjes, bladerdeeghapjes, mini-pizza’s, nacho’s, kaasstengels, garnalen of kleine aardappelgerechtjes.
Serveer warme onderdelen bij voorkeur pas vlak voordat de plank op tafel gaat.
Seizoensgebonden borrelplanken
Een borrelplank kun je uitstekend aanpassen aan het seizoen.
In de lente passen frisse kazen, asperges, radijs, aardbeien en lichte dips goed bij elkaar.
In de zomer zijn tomaten, meloen, mozzarella, gegrilde groenten, fruit en mediterrane hapjes heerlijk.
In de herfst kun je werken met vijgen, peer, druiven, paddenstoelen, noten en stevige kazen.
In de winter passen oude kazen, charcuterie, warme hapjes, chutneys, gedroogd fruit en geroosterde noten uitstekend op de plank.
Internationale borrelplanken
Een borrelplank is ook ideaal om verschillende wereldkeukens te ontdekken.
Een Italiaanse plank kan bestaan uit prosciutto, salami, burrata, Parmezaanse kaas, olijven, focaccia en pesto.
Een Spaanse plank kan worden gevuld met manchego, chorizo, serranoham, tortilla, olijven en aioli.
Voor een Griekse plank kun je feta, tzatziki, olijven, druivenbladeren, pita en gegrilde groenten gebruiken.
Een Midden-Oosterse plank kan onder andere hummus, baba ganoush, falafel, muhammara, tabouleh en platbrood bevatten.
Zo kun je met één borrelplank eigenlijk een kleine culinaire wereldreis maken.
Welke drank past bij een borrelplank?
Omdat een borrelplank veel verschillende smaken bevat, zijn veelzijdige dranken meestal de beste keuze.
Een frisse witte wijn, rosé, lichte rode wijn of mousserende wijn combineert gemakkelijk met verschillende hapjes.
Ook speciaalbier kan goed passen, vooral wanneer er stevige kazen, vleeswaren of warme hapjes worden geserveerd.
Alcoholvrij kun je denken aan bruisend water met citrus en kruiden, alcoholvrije wijn, alcoholvrij bier, kombucha of een frisse huisgemaakte mocktail.
Bewaren en voedselveiligheid
Leg gekoelde producten zoals kaas, vleeswaren, vis en dips niet urenlang buiten de koelkast.
Maak de meeste onderdelen vooraf klaar en bewaar ze afgedekt in de koelkast. Stel de plank zo kort mogelijk voor het serveren samen.
Gebruik bij rauwe producten en bereide hapjes aparte materialen en voorkom dat rauw vlees of vis in contact komt met producten die direct gegeten worden.
Overgebleven gekoelde producten moeten na de borrel zo snel mogelijk weer gekoeld worden. Producten die langdurig op kamertemperatuur hebben gestaan kun je beter niet opnieuw bewaren.
Tip voor mensen met MS
Een borrelplank kan gemakkelijk worden aangepast aan persoonlijke behoeften. Combineer bijvoorbeeld groenten, fruit, ongezouten noten, volkoren crackers, hummus, vis en kleinere hoeveelheden kaas en vleeswaren.
Door verschillende voedzame producten op tafel te zetten kun je zelf kiezen hoeveel en waarvan je eet. Wanneer vermoeidheid een rol speelt, kun je veel onderdelen bovendien vooraf voorbereiden of gebruikmaken van producten die nauwelijks bereiding nodig hebben.
Tip van de chef
Een indrukwekkende borrelplank hoeft niet uit tientallen verschillende producten te bestaan. Kies liever acht tot twaalf goede onderdelen die qua smaak, kleur en structuur bij elkaar passen.
Werk met iets romigs, iets krokants, iets fris, iets zouts, iets zuurs en eventueel iets zoets. Voeg brood of crackers en één of twee goede dips toe en je hebt vrijwel altijd een uitgebalanceerde plank.
En misschien wel het belangrijkste: een borrelplank is er om gedeeld te worden. Zet hem midden op tafel, schenk iets lekkers in en geniet samen van alles wat erop ligt.