Olie en vetten om in te bakken

🌰 Sesamolie welke gebruik je om te bakken?

Sesamolie is vooral bekend uit Aziatische en Midden-Oosterse keukens. De olie kan een gerecht een heerlijke nootachtige smaak geven, maar niet iedere sesamolie is bedoeld om mee te bakken.

Er is namelijk een groot verschil tussen lichte sesamolie van ongebrande sesamzaadjes en donkere geroosterde sesamolie.

Wat is sesamolie?

Sesamolie wordt gewonnen uit sesamzaad.

Afhankelijk van de manier waarop de zaadjes worden verwerkt, krijg je een heel andere olie.

De belangrijkste twee varianten zijn:

lichte of gewone sesamolie; donkere geroosterde sesamolie.

Deze twee kun je beter niet zomaar door elkaar vervangen.

🌾 Lichte sesamolie

Lichte sesamolie wordt gemaakt van ongebrande sesamzaadjes.

De olie is:

licht van kleur; mild van smaak; licht nootachtig; geschikt voor warme bereidingen.

Geraffineerde lichte sesamolie kan een rookpunt rond 210 °C of hoger hebben en kan daardoor gebruikt worden voor onder andere bakken, sauteren en roosteren. (Cuisinopedia⁠)

Geschikt voor:

groenten bakken; kip; vis; tofu; roerbakken; ovenbereidingen; marinades; sommige koude sauzen.

🟤 Geroosterde sesamolie

Donkere sesamolie wordt gemaakt van geroosterde sesamzaadjes.

Door het roosteren krijgt de olie zijn:

donkere kleur; sterke geur; uitgesproken nootachtige smaak; typische Aziatische karakter.

Deze olie gebruik je vooral als smaakmaker en niet als standaard bakolie.

Harvard noemt sesamolie relatief kwetsbaar bij sterke verhitting en adviseert hem vooral als smaakmaker of finishing oil te gebruiken. (Harvard Health⁠)

🔥 Kun je bakken met sesamolie?

Met lichte sesamolie: ja.

Geraffineerde lichte sesamolie kun je gebruiken voor normaal bakken en kort roerbakken. (Bon Appétit⁠)

Met geroosterde sesamolie: liever niet als hoofd-bakolie.

Door de sterke smaak heb je er bovendien maar weinig van nodig.

Gebruik geroosterde sesamolie vooral aan het einde van de bereiding.

Bijvoorbeeld:

1. Bak je groenten in arachide-, rijst- of koolzaadolie. 2. Zet het vuur uit. 3. Voeg daarna een klein scheutje geroosterde sesamolie toe.

Zo blijft de geur en smaak veel beter behouden.

👃 Waarom ruikt geroosterde sesamolie zo sterk?

De sesamzaadjes worden vóór het persen geroosterd.

Daardoor ontstaan veel aromatische smaakstoffen die de typische warme, nootachtige geur geven.

Juist die smaak is de reden waarom geroosterde sesamolie meestal in kleine hoeveelheden wordt gebruikt.

Vaak zijn een paar druppels of een theelepel al voldoende.

❤️ Is sesamolie gezond?

Sesamolie bevat voornamelijk onverzadigde vetten.

Harvard rekent sesamolie tot de plantaardige oliën die enkelvoudig en meervoudig onverzadigde vetten leveren. (Harvard Health⁠)

Dat maakt sesamolie een andere keuze dan bijvoorbeeld:

kokosolie; roomboter; ghee; harde bakvetten;

die meestal meer verzadigd vet bevatten.

Maar ook sesamolie blijft calorierijk.

Gebruik dus vooral de hoeveelheid die je nodig hebt voor smaak en bereiding.

🥜 Arachideolie of 🌰 sesamolie?

Deze twee worden vaak samen gebruikt in Aziatische gerechten.

Arachideolie

neutraal; goed geschikt voor hoge temperaturen; ideaal voor wokken; vooral een bakolie.

Geroosterde sesamolie

zeer uitgesproken smaak; vooral een smaakmaker; gebruik je vaak na het bakken; enkele druppels kunnen al voldoende zijn.

Een hele handige combinatie is daarom:

bakken in arachideolie en afmaken met geroosterde sesamolie.

🍚 Rijstolie of 🌰 sesamolie?

Ook rijstolie en sesamolie vullen elkaar goed aan.

Rijstolie

neutrale smaak; geschikt voor wokken; geschikt voor hogere temperaturen.

Geroosterde sesamolie

uitgesproken smaak; vooral voor aroma; pas aan het einde toevoegen.

Je hoeft dus niet te kiezen. Ze kunnen juist samen in hetzelfde gerecht worden gebruikt.

🍜 Waarvoor gebruik je geroosterde sesamolie?

Geroosterde sesamolie is heerlijk bij:

noedels; gebakken rijst; wokgerechten; ramen; poké bowls; dumplings; gestoomde groenten; tofu; kip; zalm; Aziatische dressings; dipsauzen; marinades.

Ook een paar druppels over geroosterde broccoli, sperziebonen of paksoi kunnen al veel smaak geven.

🥗 Sesamolie in een dressing

Geroosterde sesamolie is heel geschikt voor dressings.

Omdat de smaak sterk is, hoef je niet alleen sesamolie te gebruiken.

Een eenvoudige verhouding is bijvoorbeeld:

1 deel geroosterde sesamolie; 2 à 3 delen neutrale olie; rijstazijn of limoensap; sojasaus; eventueel gember of knoflook.

Zo krijg je veel smaak zonder dat de sesamolie overheerst.

👨‍🍳 KokenmetMS-tip

Zie geroosterde sesamolie niet als een gewone fles bakolie, maar als een vloeibare smaakmaker.

Zet hem bijvoorbeeld bij:

sojasaus; azijn; sambal; andere smaakmakers.

Dan pak je hem automatisch pas later tijdens het koken.

Dat voorkomt dat je hem per ongeluk als gewone bakolie gebruikt.

♿ Tip voor mensen met MS

Geroosterde sesamolie is ideaal wanneer je met weinig handelingen toch veel extra smaak wilt toevoegen.

Je hoeft geen uitgebreide saus te maken.

Een gerecht met:

groenten; rijst of noedels; een scheutje sojasaus; enkele druppels sesamolie;

kan al heel smaakvol zijn.

Gebruik bij voorkeur een fles met een kleine schenktuit, zodat je gemakkelijk kunt doseren zonder de fles lang vast te hoeven houden.

🟢 Energiebelasting

Laag

Sesamolie vraagt geen voorbereiding.

Vooral geroosterde sesamolie is handig omdat je met één kleine handeling veel smaak kunt toevoegen.

Energie besparen

zet de fles vooraf klaar; gebruik een doseertuit; maak een dressing direct in een afsluitbaar potje; gebruik sesamolie als snelle smaakmaker in plaats van een ingewikkelde saus; maak direct wat extra dressing voor een volgende maaltijd.

🧊 Hoe bewaar je sesamolie?

Bewaar sesamolie:

goed afgesloten; op een koele plaats; uit direct zonlicht; niet naast de kookplaat.

Vooral geroosterde sesamolie gebruik je vaak maar in kleine hoeveelheden.

Koop daarom liever een kleinere fles die je binnen redelijke tijd opmaakt.

De smaak en geur kunnen na verloop van tijd achteruitgaan. Een koele, donkere bewaarplek helpt om de kwaliteit langer te behouden. (Food & Wine⁠)

✅ Kort samengevat

Lichte sesamolie: Mild van smaak en geschikt voor bakken, roosteren en andere warme bereidingen.

Geroosterde sesamolie: Sterke nootachtige smaak en vooral gebruiken als smaakmaker aan het einde van de bereiding.

Voedingskundig: Bevat voornamelijk onverzadigde vetten.

Belangrijk: Gebruik donkere geroosterde sesamolie niet alsof het een gewone neutrale bakolie is.

KokenmetMS

Bij sesamolie draait het vooral om de juiste olie op het juiste moment.

Lichte sesamolie = koken. Geroosterde sesamolie = smaak toevoegen.