Kook Tips

Olie en vetten om in te bakken

Een initiatief van Koken met MS

Doorzoek titels en alle uitlegteksten van de items (bijv. zouten, snijden, bewaren).

Rijstolie

4839A84D CCA6 4C52 9272 4D1EF8260650

🍚 Rijstolie wanneer gebruik je het om te bakken?

Rijstolie, ook wel rijstvliesolie of rice bran oil genoemd, is in Nederland minder bekend dan olijfolie en zonnebloemolie.

Toch is het een interessante olie voor in de keuken. Rijstolie heeft een milde, vrijwel neutrale smaak en is goed bruikbaar voor bereidingen waarbij de temperatuur wat hoger oploopt.

Daardoor kun je hem gebruiken voor bakken, braden, wokken en frituren.

Wat is rijstolie?

Rijstolie wordt gewonnen uit het vlies en de kiem van de rijstkorrel die bij het verwerken van rijst worden afgescheiden.

De olie bevat een combinatie van:

enkelvoudig onverzadigde vetten; meervoudig onverzadigde vetten; een kleinere hoeveelheid verzadigde vetten.

Het grootste deel van de vetzuren in rijstvliesolie is onverzadigd. (ScienceDirect⁠)

Daarnaast bevat rijstvliesolie van nature stoffen zoals gamma-oryzanol, tocoferolen en tocotriënolen. (ScienceDirect⁠)

🔥 Waarom is rijstolie interessant om in te bakken?

Een belangrijke eigenschap van rijstolie is dat geraffineerde rijstvliesolie relatief goed tegen hogere temperaturen kan.

In vakliteratuur wordt voor rijstvliesolie een rookpunt rond 232 °C genoemd. Het exacte rookpunt kan verschillen per product en de manier waarop de olie is verwerkt. (ScienceDirect⁠)

Daardoor is de olie geschikt voor:

bakken; braden; roerbakken; wokken; frituren; ovenbereidingen.

Zoals bij iedere olie geldt:

Laat de olie niet onnodig roken of walmen.

👅 Hoe smaakt rijstolie?

Rijstolie heeft meestal een lichte en vrij neutrale smaak.

Dat is handig wanneer je niet wilt dat de olie de smaak van je gerecht bepaalt.

Je kunt rijstolie daardoor gebruiken bij bijvoorbeeld:

groenten; aardappelen; kip; vlees; vis; tofu; rijstgerechten; wokgerechten.

De neutrale smaak maakt hem ook bruikbaar voor mayonaise, marinades en sommige dressings.

❤️ Is rijstolie een gezonde keuze?

Rijstolie bestaat grotendeels uit onverzadigde vetzuren. Onderzoek naar de samenstelling laat zien dat oliezuur en linolzuur belangrijke vetzuren in deze olie zijn. (ScienceDirect⁠)

Dat maakt rijstolie voedingskundig een heel andere keuze dan bijvoorbeeld kokosolie of roomboter, die veel meer verzadigd vet bevatten.

Maar ook bij rijstolie geldt:

olie blijft een geconcentreerde bron van energie.

Je hoeft dus niet meer olie te gebruiken omdat een bepaalde olie als gezond wordt aangeprezen.

🌻 Zonnebloemolie of 🍚 rijstolie?

Beide hebben een vrij neutrale smaak.

Zonnebloemolie

breed verkrijgbaar; meestal relatief voordelig; neutrale smaak; high oleic zonnebloemolie is geschikt voor hogere temperaturen.

Rijstolie

eveneens mild van smaak; goed bruikbaar bij hogere temperaturen; geschikt voor wokken en frituren; bevat van nature onder andere gamma-oryzanol; vaak wat duurder en minder makkelijk verkrijgbaar.

Voor veel dagelijkse bereidingen kunnen beide prima gebruikt worden.

🥜 Arachideolie of 🍚 rijstolie?

Beide oliën zijn interessant voor wokken en bakken op hogere temperaturen.

Arachideolie

neutrale smaak; zeer geschikt voor wokken; gemaakt van pinda’s; vraagt extra aandacht bij pinda-allergie.

Rijstolie

eveneens neutraal; gemaakt uit delen van de rijstkorrel; geschikt voor bakken, wokken en frituren; handig wanneer je geen pindaolie wilt gebruiken.

🍳 Waarvoor gebruik je rijstolie?

Rijstolie is bijvoorbeeld geschikt voor:

wokgroenten; gebakken rijst; noedelgerechten; aardappelen; kip; vlees; vis; tofu; tempura; frituren; geroosterde groenten; ovenbereidingen; mayonaise; marinades; dressings.

👨‍🍳 KokenmetMS-tip

Rijstolie is vooral handig wanneer je een neutrale alleskunner voor warme bereidingen zoekt.

Je hoeft dan niet voor vlees, groenten en wokgerechten steeds een andere olie te pakken.

Gebruik een doseertuit zodat je gemakkelijk een dun laagje in de pan kunt verdelen.

Meer olie betekent namelijk niet automatisch beter bakken.

♿ Tip voor mensen met MS

Een lichte doseerfles kan prettiger zijn dan een grote fles olie.

Zet je meest gebruikte olie op een vaste plek binnen handbereik van de kookplaat.

Zo beperk je:

lopen; zoeken; bukken; tillen; onnodige handelingen tijdens het koken.

Ga je wokken? Snijd groenten en andere ingrediënten zo veel mogelijk vooraf en zittend.

Bij het daadwerkelijke wokken hoef je dan alleen nog maar de ingrediënten toe te voegen en om te scheppen.

🟢 / 🟡 Energiebelasting

🟢 Laag bij gewoon bakken

Het gebruik van rijstolie zelf vraagt vrijwel geen extra inspanning.

🟡 Gemiddeld bij wokken of frituren

Deze bereidingswijzen vragen meer aandacht bij het fornuis en soms meer handelingen.

Energie besparen

gebruik voorgesneden groenten; zet alles vooraf klaar; werk tijdens de voorbereiding zittend; gebruik een lichte pan of wok; til de wok niet steeds op, maar schep met een spatel om; kook eventueel direct meerdere porties.

🧊 Hoe bewaar je rijstolie?

Bewaar rijstolie:

goed afgesloten; koel en donker; uit direct zonlicht; niet vlak naast een warme kookplaat of oven.

Zoals andere plantaardige oliën kan ook rijstolie door blootstelling aan zuurstof, warmte en langdurige opslag oxideren. (ScienceDirect⁠)

Ruikt de olie muf, ranzig of duidelijk anders dan normaal? Gebruik hem dan niet meer.

✅ Kort samengevat

Rijstolie / rijstvliesolie:

heeft een milde, neutrale smaak; bevat voornamelijk onverzadigde vetten; kan goed worden gebruikt bij hogere temperaturen; is geschikt voor bakken, braden, wokken en frituren; beïnvloedt de smaak van het gerecht nauwelijks.

KokenmetMS

Rijstolie hoeft olijfolie of zonnebloemolie niet te vervangen.

Zie het vooral als een extra mogelijkheid in de keuken wanneer je een neutrale olie zoekt die goed bruikbaar is bij hogere temperaturen.