Olie en vetten om in te bakken

🫒 Olijfolie welke gebruik je om te bakken?

Olijfolie is een van de bekendste oliën in de keuken. Je gebruikt hem voor salades en dressings, maar ook voor bakken, braden en roerbakken. Toch is niet iedere olijfolie hetzelfde.

Vooral het verschil tussen gewone olijfolie, vierge olijfolie en extra vierge olijfolie bepaalt waarvoor je de olie het beste kunt gebruiken.

Wat is olijfolie?

Olijfolie wordt gewonnen uit olijven. De olie bestaat voor een groot deel uit enkelvoudig onverzadigde vetzuren en bevat vitamine E. Olijfolie behoort daardoor tot de oliën die goed passen binnen een gezond voedingspatroon. (Voedingscentrum⁠)

🫒 Welke soorten olijfolie zijn er?

Gewone olijfolie

Gewone olijfolie bestaat grotendeels uit geraffineerde olijfolie waaraan vaak een hoeveelheid vierge olijfolie is toegevoegd.

De smaak is vrij neutraal en deze olie kan goed tegen verhitting.

Goed geschikt voor:

bakken; braden; roerbakken; ovenbereidingen; gerechten waarbij je geen uitgesproken olijfsmaak wilt.

Vierge olijfolie

Vierge olijfolie wordt mechanisch uit de olijven gewonnen en is niet geraffineerd.

De olie heeft meer smaak dan gewone olijfolie en kan volgens het Voedingscentrum prima worden gebruikt voor bakken en braden. (Voedingscentrum⁠)

Extra vierge olijfolie

Extra vierge olijfolie is de hoogste kwaliteitsklasse en heeft meestal de meest uitgesproken fruitige, grassige of peperige smaak.

Deze olie komt vooral goed tot zijn recht wanneer je hem koud of bij gematigde temperaturen gebruikt.

Denk aan:

salades; vinaigrettes; pasta; bruschetta; dips; pesto; koude sauzen; als finishing touch over groenten, vis of vlees.

Bij sterke verhitting gaat een groot deel van de bijzondere smaak verloren. Het Voedingscentrum adviseert extra vierge olijfolie daarom minder voor bakken, wokken, braden en frituren op hoge temperaturen. (Voedingscentrum⁠)

🔥 Kun je in olijfolie bakken?

Ja.

Gewone olijfolie en vierge olijfolie zijn geschikt voor bakken en braden. (Voedingscentrum⁠)

Een belangrijke regel geldt voor iedere olie:

Laat de olie niet roken of walmen.

Wanneer olie begint te roken, is de temperatuur te hoog en gaan bestanddelen in de olie afbreken. Zet het vuur dan lager en gebruik zo nodig nieuwe olie. (Voedingscentrum⁠)

❤️ Waarom is olijfolie een goede dagelijkse keuze?

Olijfolie bevat veel onverzadigd vet.

Het vervangen van verzadigde vetten door onverzadigde vetten helpt het LDL-cholesterol te verlagen en draagt daarmee bij aan het verkleinen van het risico op hart- en vaatziekten. (Voedingscentrum⁠)

Dat is een belangrijk verschil met bijvoorbeeld kokosolie, roomboter en ghee, die relatief veel verzadigd vet bevatten.

🥥 Kokosolie of 🫒 olijfolie?

Voor dagelijks gebruik heeft olijfolie vanuit voedingskundig oogpunt meestal de voorkeur.

Olijfolie

veel onverzadigd vet; geschikt voor dagelijks gebruik; gewone olijfolie goed bruikbaar om te bakken; extra vierge heeft veel smaak.

Kokosolie

bevat veel verzadigd vet; geeft afhankelijk van de soort kokossmaak; kan culinair heel goed bij bepaalde gerechten passen; beter als bewuste smaakkeuze dan als standaard vervanger van alle andere oliën.

🍳 Wanneer gebruik je welke olijfolie?

Bakken en braden ➡️ Gewone olijfolie of vierge olijfolie

Roerbakken ➡️ Gewone olijfolie

Ovenbereidingen ➡️ Gewone of vierge olijfolie

Salades en dressings ➡️ Extra vierge olijfolie

Pesto, dips en koude sauzen ➡️ Extra vierge olijfolie

Over een gerecht druppelen na bereiding ➡️ Extra vierge olijfolie

Zeer hoge temperaturen ➡️ Kies een olie die specifiek geschikt is voor hoge temperaturen en voorkom altijd dat de olie gaat roken.

👨‍🍳 KokenmetMS-tip

Je hebt niet vijf verschillende soorten olijfolie nodig.

Met twee flessen kom je in de meeste keukens al een heel eind:

1. Een gewone olijfolie voor bakken en braden. 2. Een goede extra vierge olijfolie voor koude bereidingen en als smaakmaker.

Zo hoef je tijdens het koken minder na te denken over welke fles je nodig hebt.

♿ Tip voor mensen met MS

Olie uit een zware glazen fles kan lastig zijn wanneer je minder kracht in je handen of armen hebt.

Een kleinere fles of een lichte doseerfles kan het inschenken gemakkelijker maken. Je kunt ook een olie-dispenser gebruiken waarmee je met één hand een kleine hoeveelheid kunt doseren.

Zet de olie die je dagelijks gebruikt op een gemakkelijk bereikbare plaats dicht bij je kookzone. Zo beperk je onnodig lopen, bukken en tillen.

🟢 Energiebelasting

Laag

Olijfolie is direct klaar voor gebruik. Er zijn geen voorbereidende handelingen nodig.

Een doseerfles naast het fornuis kan het koken nog eenvoudiger maken: pakken, doseren en weer neerzetten.

🧊 Hoe bewaar je olijfolie?

Olijfolie blijft het beste wanneer je hem beschermt tegen:

licht; warmte; lucht.

Bewaar de fles daarom op een koele en donkere plaats, bij voorkeur in een goed afgesloten donkere fles of verpakking.

Zet olijfolie liever niet direct naast een warme kookplaat of oven. Ook het International Olive Council adviseert olijfolie te beschermen tegen met name warmte, lucht en licht. (International Olive Council⁠)

✅ Kort samengevat

Gewone olijfolie: ideaal voor dagelijks bakken en braden.

Vierge olijfolie: geschikt voor bakken én voor gerechten waarbij je wat meer olijfsmaak wilt.

Extra vierge olijfolie: vooral gebruiken wanneer je de bijzondere smaak wilt behouden, bijvoorbeeld in salades, sauzen en als finishing touch.

Belangrijk: laat olie tijdens het bakken nooit roken.

KokenmetMS

Niet iedere olie hoeft hetzelfde werk te doen.

Kies de olie die past bij de temperatuur, het gerecht én de smaak die je wilt bereiken.