Kooktechnieken
BBQ technieken
Een initiatief van Koken met MS
Verticaal BBQ’en

Verticaal BBQ’en is een techniek waarbij je een product rechtop of in verticale positie gaart in plaats van plat op het rooster.
Door het gerecht verticaal te plaatsen, kan warme lucht rondom het product circuleren en gebruik je de beschikbare ruimte in de BBQ efficiënter. Vooral hele kip, ribben, groenten en sommige grote stukken vlees lenen zich goed voor deze methode.
🔥 Wat is verticaal BBQ’en?
Bij verticaal BBQ’en staat of hangt het gerecht in een verticale positie.
Dat kan bijvoorbeeld met:
een kiphouder; rib rack; verticale spies; speciale braadhouder; metalen standaard.
Het belangrijkste verschil met hanging meat is dat het gerecht bij verticaal BBQ’en meestal op of in een houder staat, terwijl het bij hanging meat daadwerkelijk aan een haak hangt.
🍗 Hele kip verticaal garen
De bekendste toepassing is waarschijnlijk een hele kip die rechtop wordt bereid.
De kip wordt op een houder geplaatst zodat hij verticaal boven de indirecte hitte staat.
Hierdoor kan de warme lucht rondom de kip bewegen.
Dat helpt bij:
gelijkmatige garing; bruining rondom; krokante huid; efficiënt gebruik van ruimte.
🍺 Beer can chicken
Een bekende variant is beer can chicken.
Daarbij wordt een kip rechtop boven een blikje geplaatst.
Het blikje dient vooral als steun om de kip verticaal te houden.
Voor een goede bereiding is een speciale kiphouder vaak stabieler en veiliger dan een los blikje.
Gebruik daarom bij voorkeur een daarvoor ontworpen houder.
🌡️ Welke temperatuur gebruik je?
Voor verticale kipbereidingen is een middelhoge indirecte temperatuur vaak prettig.
Denk bijvoorbeeld aan:
170–200 °C
Daarmee kan de huid mooi kleuren terwijl het vlees rustig gaart.
Voor andere producten kan de temperatuur lager of hoger liggen.
De juiste temperatuur hangt altijd af van het gerecht.
🔥 Indirecte hitte
Verticaal BBQ’en werkt meestal het beste met indirecte hitte.
Je wilt voorkomen dat de onderkant van het product extreem heet wordt terwijl de bovenkant nog achterblijft.
Een goede opstelling is bijvoorbeeld:
🔥 kolen links en rechts 🍗 product in het midden
of:
🔥 kolen aan één zijde 🍗 product aan de andere zijde
Sluit daarna het deksel.
🌬️ Warme lucht rondom het gerecht
Doordat het product rechtop staat, kan warme lucht rondom de buitenkant circuleren.
Dat is vooral handig bij een hele kip.
De warmte bereikt:
borst; poten; rug; zijkanten
zonder dat één groot oppervlak plat op het rooster ligt.
🍖 Rib rack
Ook spareribs kunnen verticaal worden bereid.
Met een rib rack zet je meerdere racks rechtop naast elkaar.
Dat heeft een groot voordeel:
je kunt op een relatief klein rooster veel meer spareribs kwijt.
In plaats van drie racks plat neer te leggen, kun je er soms meerdere naast elkaar verticaal plaatsen.
🔄 Ribs draaien
Bij verticale ribs kan één kant soms meer hitte krijgen dan de andere.
Controleer daarom tijdens de bereiding of alle racks gelijkmatig garen.
Draai of wissel van positie wanneer nodig.
Dat is vooral belangrijk bij een BBQ waar de warmte niet overal gelijk is.
🥩 Grote stukken vlees
Sommige grotere stukken vlees kun je eveneens verticaal plaatsen.
Denk bijvoorbeeld aan:
picanha; rollade; gyrosachtige opbouw; gestapeld vlees op een verticale spies.
De techniek werkt vooral goed wanneer het product stevig aan een houder of spies bevestigd kan worden.
⚔️ Verticale spies
Bij een verticale spies staat het vlees rechtop boven of naast de warmtebron.
Dat principe wordt bijvoorbeeld gebruikt bij:
gyros; döner; shoarma; al pastor.
Vaak wordt vlees in lagen rondom een verticale spies opgebouwd.
De buitenkant wordt geroosterd terwijl het binnenste gedeelte rustig verder gaart.
🔥 Hitte van de zijkant
Bij verticale spitbereidingen komt de warmte vaak niet van onderen, maar van opzij.
Dit voorkomt dat vet rechtstreeks in het vuur druppelt.
Bij een klassieke verticale grill staat de warmtebron daarom achter of naast het vlees.
🍗 Kippenpoten op een verticale houder
Ook kippenpoten kunnen in speciale rekken verticaal worden opgehangen of geplaatst.
De poten hangen dan met het dikke gedeelte naar beneden.
Hierdoor krijg je een mooie gelijkmatige bereiding.
Een houder voorkomt bovendien dat de kip voortdurend op het rooster ligt.
🥦 Groenten verticaal bereiden
Ook groenten kun je verticaal plaatsen.
Denk aan:
hele paprika; maiskolven; grote courgette; aubergine; prei.
Een houder of rek kan ervoor zorgen dat ze rechtop blijven staan.
Dit is vooral handig wanneer je ruimte wilt besparen.
🌡️ Kernthermometer gebruiken
Bij hele kip en grote stukken vlees is een kernthermometer belangrijk.
Meet in het dikste gedeelte.
Bij kip controleer je bijvoorbeeld het dikste deel van de borst en de dij.
Zorg dat de thermometer geen bot of metalen houder raakt.
🔥 Onderkant beschermen
Een nadeel van verticaal BBQ’en kan zijn dat het onderste gedeelte dichter bij de warmtebron zit.
Controleer daarom of de onderkant niet te snel kleurt.
Werk waar mogelijk met:
indirecte hitte; lekbak; hitteschild; voldoende afstand.
💧 Lekbak gebruiken
Onder een verticale kip of groot stuk vlees kun je een lekbak plaatsen.
Deze vangt:
vet; vleessappen; marinade
op.
Dat voorkomt flare-ups en houdt de BBQ schoner.
🌫️ Rookhout toevoegen
Verticaal BBQ’en kan uitstekend gecombineerd worden met rook.
Gebruik bijvoorbeeld kleine hoeveelheden:
appel; kers; beuk; eik.
Omdat warme lucht rondom het gerecht beweegt, kan de rook het volledige oppervlak bereiken.
🧂 Kruiden
Verticale bereidingen kunnen uitstekend worden gekruid met:
dry rub; zout; peper; knoflook; verse kruiden.
Bij kip is een droge buitenkant belangrijk voor krokante huid.
Gebruik daarom niet te veel natte marinade.
🍗 Krokante huid
Wil je krokante kip?
Let dan op:
voldoende temperatuur; droge huid; luchtcirculatie; niet te veel vocht.
Een verticale positie helpt doordat de huid rondom vrij ligt.
🚫 Veelgemaakte fouten
Houder staat niet stabiel
Een zware kip kan omvallen.
Te weinig ruimte in de BBQ
Controleer vooraf of het deksel nog dicht kan.
Product staat te dicht op de kolen
De onderkant kan verbranden.
Geen kernthermometer gebruiken
Een mooi bruine buitenkant betekent niet automatisch dat de binnenkant gaar is.
Te veel producten in één rack plaatsen
Dan kan de luchtcirculatie verminderen.
🧤 Veiligheid
Een verticale houder met een hete kip of groot stuk vlees kan instabiel zijn.
Gebruik daarom:
een stevige houder; hittebestendige handschoenen; stabiele BBQ; lange tang.
Til een heet verticaal gerecht niet onnodig vaak op.
Laat het eerst iets rustiger worden voordat je het uit de BBQ haalt.
🌱 Plantaardig verticaal BBQ’en
Ook plantaardige producten kunnen op deze manier worden bereid.
Denk aan:
mais; paprika; aubergine; hele ui; grote portobello; verticale groentespiesen.
Het grootste voordeel is ruimtebesparing en gelijkmatige luchtcirculatie.
♿ Tip voor mensen met MS
Verticaal BBQ’en kan handig zijn omdat je meerdere producten tegelijk kunt bereiden zonder ze voortdurend om te draaien.
Zorg dat de houder al op zijn plek staat voordat je het gerecht plaatst.
Bij een hele kip kan het geheel behoorlijk zwaar worden.
Plaats daarom de houder op de BBQ en zet de kip er vervolgens op, in plaats van een volledig beladen houder te tillen.
Gebruik een thermometer die je op afstand kunt uitlezen.
👨🍳 Tip van de chef
Begin met een hele kip op een stevige verticale kiphouder.
Daarmee leer je snel:
hoe de warmte rondom circuleert; hoe de onderkant reageert; welke temperatuur jouw BBQ prettig vindt; hoe mooi de huid kan bruinen.
Zodra dat goed gaat, kun je verder met rib racks en verticale spiesen.
🔥 Wanneer gebruik je verticaal BBQ’en?
Gebruik deze techniek wanneer je:
ruimte wilt besparen; een hele kip rechtop wilt garen; meerdere spareribs tegelijk wilt bereiden; lucht rondom het gerecht wilt laten circuleren; met verticale spiesen wilt werken; de buitenkant rondom wilt laten kleuren.
🔥 Samengevat
Bij verticaal BBQ’en staat het gerecht rechtop of in verticale positie in de BBQ.
De belangrijkste voordelen zijn:
efficiënter gebruik van ruimte; goede luchtcirculatie; gelijkmatige bruining; handig voor hele kip en ribs; geschikt voor verticale spiesen.
Let vooral op:
stabiele houder; voldoende ruimte onder het deksel; indirecte hitte; kerntemperatuur; veilige plaatsing.
